Katalog ECTS

Konserwacja i restauracja malowideł ściennych

Pedagog: dr Anna Forczek-Sajdak, mgr Karolina Molga
Asystent/ci: mgr Regina Główczak

Pole Opis
Zakres programowy (dot. WKIRDS) konserwacja i restauracja malarstwa;
Język wykładowy polski;
Grupa przedmiotów:

kierunkowy;

Powiązanie z prowadzonymi badaniami naukowymi w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki tak;
Sposób realizacji

stacjonarnie;

Formy zajęć
Formy zajęć do wyboruLiczba godzin zajęćw tym liczba godzin zajęć na odległość
Wykład wykład 10 godz.; zajęcia w pracowni 22 godz.; ćwiczenia 32 godz. 0
Aktywność i liczba godzin pracy studenta
Aktywność studentaLiczba godzin pracy
Udział w zajęciach dydaktycznych objętych harmonogramem realizacji programu studiów Udział w zajęciach dydaktycznych 64 godz.; praca własna studenta 50 godz.; w sumie 114 godz.;
Cel przedmiotu

Przygotowanie studenta do samodzielnego prowadzenia i wykonywania prac badawczych malowideł i pozostałych nawarstwień ściennych zabytkowych obiektów architektonicznych oraz opracowania dokumentacji z badań. Nabycie praktycznych umiejętności w zakresie: wykonania badań odkrywkowych - sond i odkrywek; ustalenia stratygrafii i datowania nawarstwień; rozeznania nawarstwień pod kątem ich charakteru, stanu zachowania i zasięgu występowania; ustalenia historii przemian wnętrza i jego wystroju; opracowania założeń oraz programu prac konserwatorskich i restauratorskich; zabezpieczenia zagrożonych partii odsłoniętych nawarstwień ściennych; przygotowania do prac konserwatorskich i restauratorskich w terenie oraz organizacji prac.

Efekty uczenia się przedmiotu
w zakresie wiedzy
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_W05; K_W06; K_W07; K_W13; K_W14; K_W16; K_W17; K_W18; K_W27

 

K_W04; K_W06; K_W07

 


K_W13; K_W14; K_W15

W1: Student zna zasady wykonywania odkrywkowych badań nawarstwień ściennych, posiada wiedzę na temat metod badawczych innych dyscyplin nauki oraz konieczności współpracy z nimi. Wie jak dokumentować i opracować wyniki badań. Posiada świadomość konieczności doraźnych zabezpieczeń zagrożonych miejsc nawarstwień ściennych.

W2: Student ma świadomość złożoności aranżacji wnętrza zabytkowego z uwagi na wielość i wielostylowość historycznych wystrojów ściennych zachowanych w różnym stopniu fragmentaryczności. Posiada wiedzę o konieczności komisyjnych decyzji w kwestii ekspozycji nawarstwień.

W3: Student poznając historyczne realizacje konserwatorskie potrafi ocenić efekty działań konserwatorskich i restauratorskich oraz ustosunkować się do nich i wysnuć wnioski.

Przegląd i egzamin.

w zakresie umiejętności
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_W16; K_W17; K_W22; K_W23; K_W17; K_U17; K_U18

 

K_W17; K_U07; K_U08; K_U22; K_K06

U1: Student potrafi: rozpoznać wieloaspektowo nawarstwienia ścienne i zmiany architektoniczne zabytkowych obiektów architektonicznych metodą odkrywkowych badań; wykonać dokumentację prac; współpracować z innymi badawczymi dyscyplinami nauki – w interdyscyplinarnym rozpoznaniu obiektu architektonicznego; wykonać doraźne zabezpieczenie zagrożonych miejsc.

U2: Student potrafi: współpracować w pracach badawczych z innymi dyscyplinami nauki, podjąć merytoryczną dyskusję wśród współpracowników i na komisjach.

Ćwiczenia, przegląd i egzamin.

 

w zakresie kompetencji społecznych
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_K04; K_K07; K_K08

 


K_K01; K_K02; K_K03; K_K05, K_K06

K1: Student ma świadomość odpowiedzialności za konserwowany obiekt, posiada wrażliwość społeczną w kwestii ochrony dziedzictwa kulturowego, zna zasady etyki, też konserwatorskiej.

K2: Student wykazuje umiejętność współdziałania w zespole, potrafi prowadzić prace konserwatorskie w oparciu o zasady obowiązujące w ochronie zabytków, współpracować z właścicielem obiektu oraz miejscową społecznością.

Ćwiczenia, przegląd i egzamin.

 

Treści programowe

• Zapoznanie studenta z zasadami wykonywania odkrywkowych badań nawarstwień ściennych, we współpracy z innymi dziedzinami nauki, w tym z problematyką rozpoznania przekształceń architektonicznych i zmian wystrojów nawarstwień ściennych zabytków.
• Prace zabezpieczające zagrożonych partii odsłoniętych nawarstwień ściennych.
• Wykonywanie dokumentacji z prac badawczych i konserwatorskich.

Metody dydaktyczne
  • Wykład ilustrowany.
  • Ćwiczenia – studencka praca zespołowa w obiekcie zabytkowym w terenie – odkrywkowe badania nawarstwień ściennych wraz z opracowaniem dokumentacji z badań.
  • Konsultacje, korekty i dyskusja dotyczące badań i dokumentacji.
Wykaz literatury obowiązkowej i uzupełniającej

Literatura obowiązkowa:
• Dutkiewicz J.E., Badania sondażowe ścian dla stwierdzenia stanu zachowania malarstwa ściennego najstarszych okresów. Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, Seria B, t. 9, 1965, s. 41–50.
• Gadomski J., Zalewski W., Dokumentacja badań tynków i warstw malarskich, stan i potrzeby, w: Materiały i sprawozdania konserwatorskie województwa krakowskiego, Kraków 1973, s. 107–119.
• Guzik A., Unikatowe rozwiązania ekspozycyjne malowideł ściennych w świetle badań odkrywkowych we wnętrzach zabytkowych, w: Studia i Materiały Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, t. 17, 2008 , s. 17–44 i 70–72.
• Pieńkowska H., Metody i formy interdyscyplinarnego i kompleksowego planowania badań konserwatorskich, w: Materiały i sprawozdania konserwatorskie województwa krakowskiego, Kraków 1973, s. 9–23.
• Rogóż J., Zastosowanie technik nieniszczących w badaniach konserwatorskich malowideł ściennych, Toruń 2009.
• Rouba B.J., Potrzeba badań konserwatorskich, w: Zabytek zadbany. Co to znaczy?, red. Iwona Liżewska, Warszawa 2015, s. 37.
Literatura uzupełniająca:
• Dutkiewicz J.E., Z działalności Katedry Konserwacji Malowideł Ściennych ASP w Krakowie, „Ochrona Zabytków”, 19, 1966, nr 2, s. 49–61.
• Frazik J.T., Megaskopowa analiza materiału, techniki i stratygrafii murów oraz tynków zabytkowych budowli, „Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej. Budownictwo”, R. 73, 1968, z. 3 (115), s. 1–8.
• Gala J., Próba zastosowania termowizji do badań konserwatorskich zabytkowych obiektów architektonicznych, „Ochrona Zabytków”, 28, 1975, nr 3-4, s. 247.
• Gala J., Ginter H., Nawrocki W., Zastosowanie teledetekcji w procesie badawczym zespołów zabytkowych, „Rocznik P.P. Pracownie Konserwacji Zabytków”, 1987, z. 1, s. 143–157.
• Guzik A., Badania poszukiwawcze polichromii ściennych w budynku przy placu Mariackim 3 w Krakowie, „Ochrona Zabytków”, 44, 1991, nr 3, s. 165–171.
• Guzik A., Odkrywkowe badania nawarstwień ściennych nawy murowanej cerkwi w Szczebrzeszynie, "Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki", 1996, nr 1-2, s. 27–34.
• Guzik A., Odkrycia i konserwacja malowideł ściennych w kościele św. Bartłomieja Apostoła w Niedzicy, w: Studia z dziejów kościoła św. Bartłomieja Apostoła w Niedzicy, red. Z. Kliś, Kraków 2006, s. 97–132.
• Ligęza M., Określenie nawarstwień malowideł przy pomocy prostej optyki do thorakoskopu, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, Seria B, t. 9, 1965, s. 66–68.
• Marconi B., Zastosowanie fotografii fluorescencji wzbudzonej pozafioletem, w pozafiolecie i podczerwieni oraz próby zastosowania autoelektronografii do badań malowideł ściennych, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, Seria B, t. 9, 1965, s. 26–40.

• Schulze-Głazik G., Lubiąż. Prace badawczo-konserwatorskie przy malowidle Filipa Krystiana Bentuma w sali biblioteki klasztornej w opactwie pocysterskim w Lubiążu, "Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki" 1999, nr 1 (36), s. 6–23.

• Święcka E., W pogoni za oryginałem – palimpsest w malarstwie ściennym. Eksponowanie odkrywek, „Architectus”, 2018, 4(56), s. 43–52.

Tarnów Józefa Edwarda Dutkiewicza. W 50. rocznicę śmierci profesora [publikacja towarzysząca wystawie], Kraków 2018.

• Zalewski W., Konserwacja i problemy badawcze dzieł sztuki w latach 1944-1990, w: Ochrona i konserwacja dóbr kultury w Polsce 1944-1989, red. A. Tomaszewski, Warszawa 1996, s. 222–225.

• Zalewski W., Problemy badawcze na przykładzie prac konserwatorskich w kolegiacie Św. Anny i kaplicy Świętokrzyskiej przy Katedrze na Wawelu w Krakowie, w: Od badań do konserwacji, Toruń 2002, s. 15–22.

Dodatkowe informacje

• Przed rozpoczęciem zajęć z przedmiotu Konserwacja i Restauracja Malowideł Ściennych, s. 5, konieczne jest ukończenie kursu podstawowego w zakresie konserwacji malowideł ściennych, s. 3 i 4.
• Znajomość zasad opracowania dokumentacji konserwatorskiej, w tym dokumentacji fotograficznej i rysunkowej – z zastosowaniem narzędzi komputerowych.

Sposoby oceniania osiągniętych efektów uczenia się
Sposób oceniania (składowe)Składowe oceny końcowej w % (łącznie 100%)
Aktywność na zajęciach, w tym praca na ćwiczeniach w terenie. Opracowanie dokumentacji z badań konserwatorskich w terenie. Przegląd i egzamin; 40 %; 60 %
Kryteria i skala ocen

Aby uzyskać zaliczenie przedmiotu dopuszcza się max. 2 nieobecności nieusprawiedliwione na zajęciach stacjonarnych; min. 51 % obecności na zajęciach terenowych (zob. Regulamin Zajęć Terenowych w Katedrze Konserwacji i Restauracji Malowideł Ściennych) oraz oddanie dokumentacji z badań. Ocena końcowa jest wypadkową ocen z poszczególnych elementów składowych:
• na ocenę 3,0: wymagane jest wykonanie dokumentacji na poziomie dostatecznym, pozytywna ocena z egzaminu i zajęć terenowych;
• na ocenę 4,0: wymagane jest wykonanie dokumentacji na poziomie dobrym, dobra ocena z egzaminu i zajęć terenowych;
• na ocenę 5,0: wymagane jest wykonanie dokumentacji na poziomie bardzo dobrym, bardzo dobra ocena z egzaminu i zajęć terenowych oraz aktywny udział w zajęciach;
• na ocenę 5,5: wymagane jest wykonanie dokumentacji na poziomie celującym, celująca ocena  z egzaminu i zajęć terenowych, ponadprogramowe zaangażowanie i aktywność w zajęciach.

W przypadku rozbieżnych ocen z poszczególnych składowych wyliczana jest średnia (od 3,25 do 3,74 jest 3,5; od 3,75 do 4,24 jest 4,0; od 4,25 do 4,74 jest 4,5; od 4,75 do 5,24 jest 5,0; od 5, 25 jest 5,5).

Data sporządzenia karty

30.09.2025



Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
konserwacja i restauracja dzieł sztuki / konserwacja i restauracja malarstwa s.5 o 64 5 64h
[Z]
[OE]


Semestr 2025/26-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #50.31964