kierunkowy;

stacjonarnie;

Wprowadzenie w dziedzinę konserwacji-restauracji malowideł ściennych, w metodykę pracy konserwatora, w zagadnienia profilaktyki konserwacji, zakresu diagnostyki i badań  konserwatorskich.

Przygotowanie do samodzielnej pracy w tym zakresie  - teoretyczne. Umiejętność rozpoznania budowy technologicznej obiektu, stanu zachowania i przyczyn zniszczeń, postawienia właściwej diagnozy.

Znajomość metod i materiałów konserwatorskich historycznych i stosowanych współcześnie. Przygotowanie do pracy zespołowej przy obiektach zabytkowych.

Wykłady i prezentacje

Prezentacje tematyczne ilustrujące wykład
• Zapoznanie z budową malowideł ściennych;
• Podłoża konstrukcyjne w malarstwie ściennym: murowe, szkieletowe, drewniane;
• Bezpośrednie podłoża pod warstwę malarską: pobiała, imprimitura, zaprawa wapienno-piaskowa, gips, glina, cement;
• Zaprawy – spoiwa, wypełniacze; technologia i technika wiązania zapraw; wady procesów technologicznych i ich skutki;
• Rozpoznanie obiektu – techniki i technologii malowideł ściennych z różnych epok historycznych;
• Podstawowe przyczyny, rodzaje i objawy zniszczeń malowideł ściennych: kształtowanie się warunków mikroklimatycznych w obiekcie; przyczyny, typy i objawy zawilgoceń budynków i malowideł; badania
i diagnostyka, normalizacja warunków wilgotnościowych w obiekcie;
• Przyczyny powstawania, zapobieganie powstawaniu i usuwanie wykwitów soli mineralnych;
• Mikrobiologiczne zniszczenia malowideł ściennych, metody zwalczania i usuwania mikroorganizmów;
• Pozostałe czynniki niszczące malowidła ścienne (fizyczne, chemiczne, działalność człowieka);
• Substancje uniemożliwiające odbiór malowidła;
• Metody oczyszczania malowideł ściennych: mechaniczne i fizyko-chemiczne;

Prezentacje prac konserwatorskich i restauratorskich w wybranych obiektach zabytkowych.

• Wykład ilustrowany prezentacją.
• Zajęcia praktyczne w pracowni na obiekcie ćwiczeniowym - wykonanie przez studenta stratygrafii (badanie budowy technologicznej), usuwanie nawarstwień z malowidła, z korektą indywidualną
(uzależnione jest od możliwości uzyskania dostępu do obiektów ćwiczeniowych).
• Konsultacje, korekty dotyczące ewentualnie realizowanych ćwiczeń.

Literatura obowiązkowa:
• Arnold A., Zehnder K., Monitoring wall paintings affected by soluble salts [w:] Conservation of wall paintings; Getty Institute, 1987.
• Dąbrowski K., Wpływ warunków lokalnych na stan i zachowanie się malowideł ściennych oraz trwałość zabiegów konserwatorskich, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa 1985.
• Jakubowski P., Naleciałości na malowidłach ściennych i ich usuwanie, „Ochrona Zabytków” 2000, nr 1, s. 6.
• Jakubowski P., Substancje uniemożliwiające odbiór dzieła plastycznego
w malarstwie ściennym, „Ochrona Zabytków” 1998, nr 4, s. 3.
• Mazur A., Procesy niszczące malowidła ścienne oraz metody ich blokowania, Warszawa 2017.
• Roznerska M., Mikołajczyk P., Malarstwo ścienne. Przyczyny powstawania zniszczeń, Toruń. 1995.
• Rogóż J., Zastosowanie technik nieniszczących w badaniach konserwatorskich malowideł ściennych, Toruń 2009.
• Stawicki St., Podłoża konstrukcyjne w malarstwie ściennym, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, skrypt 9, Warszawa 1992.
• Strzelczyk A., Karbowska-Berent A., Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie, Toruń 2024.

Literatura uzupełniająca:
•Tajchman J., Jurecki A., Historia technik budowlanych. Fundamenty, rusztowania, mury, więźby, sklepienia, Toruń 2020 r.

Przed rozpoczęciem zajęć z przedmiotu Konserwacja i Restauracja Malowideł Ściennych konieczne jest zaliczenie I roku studiów na WKiRDS ASP w Krakowie.

Aby uzyskać zaliczenie przedmiotu dopuszcza się max. 2 nieobecności nieusprawiedliwione na zajęciach stacjonarnych; ocena końcowa jest wypadkową ocen z poszczególnych elementów składowych:
− na ocenę 3,0: wymagana jest pozytywna ocena z kolokwium i egzaminu;
− na ocenę 4,0: wymagana jest dobra ocena z kolokwium i egzaminu;
− na ocenę 5,0: bardzo dobra ocena z kolokwium i egzaminu;
− na ocenę 5,5: wymagana celująca ocena z kolokwium i egzaminu, ponadprogramowe zaangażowanie i aktywność w zajęciach.

W przypadku rozbieżnych ocen z poszczególnych składowych wyliczana jest średnia (od 3,25 do 3,74 jest 3,5; od 3,75 do 4,24 jest 4,0; od 4,25 do 4,74 jest 4,5; od 4,75 do 5,24 jest 5,0; od 5, 25 jest 5,5).

6.10.2025