|
Zakres programowy (dot. WKIRDS)
|
-brak-
|
|
Język wykładowy
|
polski;
|
|
Grupa przedmiotów:
|
podstawowe
|
|
Powiązanie z prowadzonymi badaniami naukowymi w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
|
nie
|
|
Sposób realizacji
|
stacjonarnie
|
| Formy zajęć
|
| Formy zajęć do wyboru | Liczba godzin zajęć | w tym liczba godzin zajęć na odległość |
|---|
|
Wykład
|
28
|
0
|
|
| Aktywność i liczba godzin pracy studenta
|
| Aktywność studenta | Liczba godzin pracy |
|---|
|
Udział w zajęciach dydaktycznych objętych harmonogramem realizacji programu studiów
|
28
|
|
Praca własna studenta (w tym m. in.: zadania domowe, przygotowanie prac etapowych i/lub końcowych, przygotowanie do zaliczenia/egzaminu, zapoznanie się z literaturą, udział w konsultacjach i inne)
|
32
|
|
RAZEM
|
60
|
|
|
Cel przedmiotu
|
Zapoznanie studenta z kształtowaniem się europejskiej ikonografii religijnej i świeckiej.
Celem przedmiotu jest przekazanie podstawowej wiedzy na temat dziejów ikonografii sztuki europejskiej od czasów wczesnochrześcijańskich do końca ery nowożytnej. W trakcie zajęć zostaną zaprezentowane społeczne, religijne, filozoficzne i historyczne okoliczności kształtowania się typów i schematów ikonograficznych, a także ich bezpośrednie źródła tekstowe i dzieła prototypy dla poszczególnych rozwiązań. Będą omówione sposoby kodyfikacji ikonografii, takie jak rozporządzenia władz kościelnych, traktaty o malarstwie i rzeźbie, kompendia ikonograficzne, zbiory emblematów itp. Poznamy specyfikę ikonografii w różnych epokach, a zwłaszcza kształtowanie i ugruntowanie schematów ikonograficznych sztuki chrześcijańskiej w starożytności i średniowieczu, ich modyfikacje w okresie reformacji i kontrreformacji, rozwój nowych „świeckich” gatunków ikonograficznych w dobie nowożytnej, a także postępującą indywidualizację „języka” ikonografii w XIX i na początku XX wieku. Zaprezentujemy też problem ścisłego powiązania formy, tematu i treści dzieła sztuki, a także wskażemy środki stosowane w dawnych epokach dla wzmożenia przekazu treściowego dzieła na widza.
|
| Efekty uczenia się przedmiotu |
| w zakresie wiedzy
|
| Efekt kierunkowy | Efekt przedmiotowy | Formy weryfikacji osiągnięcia efektu |
|---|
|
K_W04
|
Zna i rozumie podstawowe czynniki kształtujące rozwój ikonografii średniowiecznej i nowożytnej
|
Zaliczenie pisemne
|
|
K_W5
|
Zna podstawowe pojęcia z zakresu ikonografii oraz zna główne tematy, typy i motywy ikonograficzne, w tym zwłaszcza te występujące w sztuce Europy Środkowej
|
Zaliczenie pisemne
|
|
K_W16
|
Ma podstawową wiedzę w zakresie metod prowadzenia badań nad ikonografią dzieł sztuki
|
Zaliczenie pisemne
|
|
| w zakresie umiejętności
|
| Efekt kierunkowy | Efekt przedmiotowy | Formy weryfikacji osiągnięcia efektu |
|---|
|
K_U09
|
Potrafi prawidłowo zastosować terminologię z zakresu ikonografii
|
Zaliczenie pisemne
|
|
K_U08
|
Potrafi współpracować ze specjalistami w dziedzinie historii sztuki dla potrzeb realizacji prac konserwatorskich, wie czego oczekiwać od współpracowników w tym zakresie
|
Zaliczenie pisemne
|
|
K_U18
|
Ma umiejętność wskazania (w oparciu o przesłanki merytoryczne) właściwego postępowania dotyczącego obiektu zabytkowego w zakresie rekonstrukcji obejmującej treści dzieła sztuki
|
Zaliczenie pisemne
|
|
| w zakresie kompetencji społecznych
|
| Efekt kierunkowy | Efekt przedmiotowy | Formy weryfikacji osiągnięcia efektu |
|---|
|
K_K04
|
Jest świadom trudności w zakresie odtwarzania programów ikonograficznych dzieł sztuki
|
Zaliczenie pisemne
|
|
|
Treści programowe
|
Celem wykładu jest zapoznanie studenta z procesami kształtowania i przemian ikonografii europejskiej sztuki religijnej i świeckiej. Student zapozna się z podstawowymi ujęciami ikonograficznymi, związanymi z nimi treściami oraz kontekstem historycznym w jakim owe ujęcia się kształtowały. Równocześnie przybliżona zostanie specyfika i metody badań nad ikonografią, czego celem będzie wprowadzenie do samodzielnych poszukiwań w tym zakresie
Ikonografia hagiograficzna c.d.
Personifikacje, alegorie i symbolika: terminologia, źródła, funkcjonowanie w sztuce
Emblematyka: budowa emblematu i funkcjonowanie w sztuce
Wybrane zagadnienia ikonografii władzy świeckiej (obrazowanie rytuałów, stroje, insygnia, symbolika)
Przestrzeń ceremonialna. Wybrane zagadnienia ikonografii siedzib reprezentacyjnych
Wybrane zagadnienia ikonografii malarstwa portretowego (strój, atrybuty, symbolika)
Ikonografia malarstwa pejzażowego i martwej natury
Wprowadzenie do samodzielnych poszukiwań ikonograficznych: narzędzia, materiały, literatura,
Inne zagadnienia i tematy zgłaszane przez studentów.
|
|
Metody dydaktyczne
|
Wykład problemowy z elementami konwersatorium
|
|
Wykaz literatury obowiązkowej i uzupełniającej
|
Literatura podstawowa (nie jest wymagana pełna lektura, lecz ogólna orientacja w treści i typie informacji w nich zawartych):
Encyklopedia katolicka, t. 1-20, wyd. KUL, Lublin, 1995 -2014
Marecki J., Rotter L., Jak czytać wizerunki świętych: leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych, Kraków 2009.
Forstner D., Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa 1990.
Leksykon symboli, oprac. Marianne Oesterreicher-Mollwo, Warszawa 1992
Ripa C., Ikonologia, Kraków 1998.
Pelc J., Obraz – słowo – znak. Studium o emblematach w literaturze staropolskiej, Wrocław 1973
Gieysztor A., Władza: symbole i rytuały, Warszawa 2016
Grimal P., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław 1987
Dziubecki T., Programy symboliczne i funkcje ceremonialne rezydencji magnackich, Warszawa 2010
Ostrowski J.K., Portret w dawnej Polsce, Warszawa 2019
Pejzaż. Narodziny gatunku 1400-1600, materiały z sesji naukowej UMK, Toruń 2004.
Woźniakowski J., Góry niewzruszone. O różnych wyobrażeniach przyrody w dziejach nowożytnej kultury europejskiej, Warszawa 1974
Bobryk R., Martwa natura. Gatunek, motywy, kompozycje, Siedlce 2011.
Ziemba A., Iluzja a realizm. Gra z widzem w sztuce holenderskiej 1580-1660, Warszawa 2005
Literatura uzupełniająca:
Podawana na bieżąco podczas omawiania kolejnych zagadnień oraz w zależności od potrzeb i zainteresowań studentów
|
|
Dodatkowe informacje
|
-brak-
|
| Sposoby oceniania osiągniętych efektów uczenia się
|
| Sposób oceniania (składowe) | Składowe oceny końcowej w % (łącznie 100%) |
|---|
|
Obecność na zajęciach
|
50%
|
|
Zaliczenie pisemne
|
50%
|
|
|
Kryteria i skala ocen
|
Aby zaliczyć przedmiot należy być obecnym na zajęciach (dopuszczalne 2 nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze).
Warunkiem zaliczenia pisemnego jest uzyskanie więcej niż 51% prawidłowych odpowiedzi.
|
|
Data sporządzenia karty
|
3 II 2025
|
