|
Język wykładowy
|
polski;
|
|
Grupa przedmiotów:
|
Przedmiot podstawowy
|
|
Powiązanie z prowadzonymi badaniami naukowymi w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
|
Tak
|
|
Sposób realizacji
|
Stacjonarne
|
| Formy zajęć
|
| Formy zajęć do wyboru | Liczba godzin zajęć | w tym liczba godzin zajęć na odległość |
|---|
|
Zajęcia w pracowni
|
128
|
|
|
| Aktywność i liczba godzin pracy studenta
|
| Aktywność studenta | Liczba godzin pracy |
|---|
|
Praca własna studenta (w tym m. in.: zadania domowe, przygotowanie prac etapowych i/lub końcowych, przygotowanie do zaliczenia/egzaminu, zapoznanie się z literaturą, udział w konsultacjach i inne)
|
22
|
|
|
Cel przedmiotu
|
Specjalizacja konserwacji rzeźby ma na celu zapoznanie studentów z szeroką problematyką konserwacji i restauracji dzieł sztuki oraz zabytków wykonanych z naturalnych materiałów kamiennych. Kształcenie rozwija wrażliwość na formę rzeźbiarską, fakturę, kolorystykę oraz właściwości materiałowe kamieni, a także uczy ich oceny w kontekście wartości artystycznych, historycznych, kulturowych i zabytkowych.
Program nauczania realizowany jest poprzez wykłady, ćwiczenia praktyczne oraz zajęcia terenowe prowadzone przy zabytkowych obiektach kamiennych w ich pierwotnym, historycznym usytuowaniu. Celem kształcenia jest przygotowanie studenta do samodzielnego prowadzenia prac konserwatorskich przy obiektach kamiennych poprzez poznanie złożonej problematyki ich konserwacji technicznej i estetycznej.
Ćwiczenia praktyczne prowadzone są na wartościowych i zróżnicowanych pod względem materiałowym, technologicznym oraz stanu zachowania zabytkowych obiektach kamiennych. Nabywanie kompetencji praktycznych odbywa się poprzez realizację pełnego procesu konserwatorskiego, obejmującego rozpoznanie obiektu, przeprowadzenie niezbędnych badań, opracowanie i realizację programu prac konserwatorskich oraz sporządzenie powykonawczej dokumentacji konserwatorskiej.
W toku kształcenia student poznaje różnorodne rodzaje materiałów kamiennych, ich właściwości fizyczne, chemiczne i technologiczne oraz specyfikę ich zastosowania w rzeźbie i architekturze. Zdobywa umiejętność rozpoznawania stanu zachowania obiektu, identyfikowania przyczyn, mechanizmów i form jego degradacji, a także doboru odpowiednich metod postępowania konserwatorskiego. Zakres zajęć obejmuje w szczególności metody usuwania nawarstwień i zanieczyszczeń, oczyszczania powierzchni, wzmacniania strukturalnego materiałów kamiennych, uzupełniania ubytków, rekonstrukcji formy, scalania kolorystycznego oraz zabezpieczania obiektów przed dalszą degradacją.
Istotnym elementem wspomagania procesu kształcenia są zajęcia terenowe, podczas których studenci zdobywają doświadczenie w zakresie konserwacji rzeźby, elementów rzeźbiarskich oraz detali architektonicznych, zarówno we wnętrzach, jak i na elewacjach obiektów zabytkowych. Praca w warunkach terenowych pozwala na konfrontację wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych ze specyfiką rzeczywistych warunków zachowania zabytków, w tym z oddziaływaniem czynników atmosferycznych, środowiskowych i antropogenicznych.
|
| Efekty uczenia się przedmiotu |
| w zakresie wiedzy
|
| Efekt kierunkowy | Efekt przedmiotowy | Formy weryfikacji osiągnięcia efektu |
|---|
|
K_W01
K_W02
K_W03
K_W04
K_W05
K_W06
K_W07
K_W08
K_W09
|
Posiada gruntowną znajomość teorii konserwacji, etyki, obowiązujących norm, poglądów oraz działań związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego.
Posiada ugruntowaną wiedzę umożliwiającą w oparciu o przesłanki merytoryczne określenie właściwego postępowania konserwatorskiego dotyczącego obiektu zabytkowego.
Posiada wiedzę na temat projektowania konserwatorskiego, wizualnych efektów realizacji artystycznych i konserwatorskich.
Posiada rozszerzoną wiedzę dotyczącą możliwości technicznych i technologicznych pozwalających na realizacje zadań konserwatorskich.
Zna i interpretuje zagadnienia powiązane z przebiegiem realizowanych prac konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym dotyczące konserwacji technicznej i estetycznej.
Ma wiedzę z zakresu historycznego i współczesnego materiałoznawstwa konserwatorskiego.
Dysponuje wiedzą na temat materiałów źródłowych, bibliografii dotyczącej zagadnień historii konserwacji i restauracji dzieł sztuki, technik dzieł sztuki oraz ich technologii.
Posiada rozeznanie w zakresie aktualnych, nowoczesnych środków stosowanych w realizacjach konserwatorskich i projektach badawczych.
Zna główne zasady i przepisy obowiązujące w ochronie zabytków.
|
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
|
|
| w zakresie umiejętności
|
| Efekt kierunkowy | Efekt przedmiotowy | Formy weryfikacji osiągnięcia efektu |
|---|
|
K_U01
K_U02
K_U03
K_U04
K_U05
K_U06
K_U07
|
Dysponuje umiejętnością zastosowania zasad i przepisów obowiązujących w ochronie zabytków.
Potrafi prawidłowo zastosować fachową terminologię w oparciu o wiedzę z zakresu podstaw konserwacji i ochrony zabytków.
Potrafi przeprowadzić analizy konserwatorskie, badania budowy technologicznej obiektu, zdiagnozować przyczyny zniszczeń, zaproponować właściwe założenia
i postępowanie konserwatorskie oraz zaproponować stosowną prewencję konserwatorską.
W oparciu o posiadaną i ugruntowaną wiedzę posiada umiejętność samodzielnego przeprowadzenia poszczególnych etapów właściwego postępowania konserwatorskiego.
Umie zastosować dostępne metody prezentacji i publikacji materiałów oraz osiągnięć twórczych, naukowych i realizatorskich.
Potrafi w sposób przekonujący zaprezentować swoją realizacje konserwatorską , uzasadniając w sposób profesjonalny, podjęte decyzje odnoszące się
do badanego lub konserwowanego dzieła sztuki, biorąc odpowiedzialność za ich treść oraz konsekwencje społeczne i prawne.
Potrafi zabrać głos w dyskusji na poziomie naukowym lub popularno-naukowym uwzględniając predyspozycje, możliwości uczestników spotkania.
|
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
|
|
| w zakresie kompetencji społecznych
|
| Efekt kierunkowy | Efekt przedmiotowy | Formy weryfikacji osiągnięcia efektu |
|---|
|
K_K01
K_K02
K_K03
K_K04
K_K05
K_K06
K_K07
K_K08
|
Wykazuje najwyższy stopień odpowiedzialności za powierzone mu dzieła sztuki, umie zachować dystans i rozwagę w trakcie wyrażania opinii i formułowania wniosków i proponowania programu konserwatorskiego.
Potrafi korzystać z opinii innych osób w zakresie nauk ścisłych, humanistycznych i innych dziedzin wykorzystywanych w zakresie twórczości artystycznej oraz konserwacji i restauracji dzieł sztuki, jako kierunku interdyscyplinarnego.
Potrafi współdziałać i pracować w grupie przyjmując w niej wyznaczoną rolę.
Potrafi współdziałać w planowaniu i realizacji zadań artystycznych, badawczych i konserwatorskich.
Potrafi sam wypracować sposób krytycznej refleksji dotyczącej własnej twórczości oraz realizacji badawczych i konserwatorskich.
Ma świadomość odpowiedzialności za bezpieczeństwo zarówno swoje jak i współpracowników w trakcie prób i wykonywania zabiegów konserwatorskich, szczególnie przy stosowaniu środków chemicznych, oraz pracy z użyciem niebezpiecznych narzędzi i urządzeń mechanicznych.
Jest przygotowany do przekazania swojej wiedzy i kształtowania wrażliwości społecznej dotyczącej ochrony dziedzictwa kulturowego zgodnie z zasadami etyki.
Zna i stosuje zasady i przepisy obowiązujące w ochronie zabytków.
|
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
Zaliczenie, egzamin
|
|
|
Treści programowe
|
Kompleksowe i interdyscyplinarne rozpoznanie stanu zachowania obiektów zabytkowych – integracja wiedzy historycznej, artystycznej, materiałowej, technologicznej i konserwatorskiej w ocenie wartości, stanu zachowania i historii obiektu.
Samodzielne projektowanie postępowania konserwatorskiego dla obiektu zabytkowego – formułowanie założeń, dobór metod, materiałów i technologii oraz krytyczna ocena podejmowanych decyzji w odniesieniu do indywidualnego charakteru obiektu.
Praktyczna realizacja prac konserwatorskich i restauratorskich – zastosowanie poznanych metod i technologii w pracy na zabytkowych obiektach kamiennych.
Dokumentacja konserwatorska – dokumentowanie przebiegu prac, zastosowanych metod i materiałów oraz rezultatów przeprowadzonych działań.
|
|
Metody dydaktyczne
|
Omówienie propozycji programów prac konserwatorskich przy konkretnych, przydzielonych studentom obiektach, w ramach realizowanych ćwiczeń.
Ćwiczenia praktyczne oparte na dotychczas zdobytej wiedzy. Indywidualne korekty prowadzone w formule „mistrz – uczeń”.
Dyskusje indywidualne i grupowe prowadzone w ramach organizowanego konwersatorium.
Indywidualne korekty dokumentacji konserwatorskiej, realizowane stosownie do zaawansowania prowadzonych prac.
|
|
Wykaz literatury obowiązkowej i uzupełniającej
|
Literatura obowiązkowa
1. Borusewicz W., Konserwacja zabytków budownictwa murowanego, Warszawa 1985.
2. Ciabach J., Żywice i tworzywa sztuczne stosowane w konserwacji zabytków, Toruń 1998.
3. Domasłowski W., Strukturalne wzmocnienie materiałów porowatych, Toruń 2014.
4. Domasłowski W. (red.), Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, Toruń 2011.
5. Hill D., Atlas kamieni użytkowych. Marmury, granity, piaskowce, Warszawa 2010.
6. Jarmontowicz A., Krzywobłocka-Laurów R., Lehmann J., Piaskowiec w zabytkowej architekturze i rzeźbie.
7. Jundrowsky R., Kamieniarstwo. Współczesne spojrzenie na tradycję, Warszawa 2015.
8. Katalog kamienia, Warszawa 1995.
9. Konserwacja kamiennych obiektów zabytkowych, Toruń 1999.
10. Kozłowski S., Surowce skalne Polski, Warszawa 1975.
11. Machaj J., Wyprawy szlachetne, kamień sztuczny, Warszawa 1959.
12. Płuska I., „Konserwacja kamienia”, Renowacje, nr 2, Kraków 1998.
13. Pokosińska M., Polichromia romańskiej i wczesnogotyckiej rzeźby architektonicznej, Toruń 1993.
14. Rajchel J., Kamienny Kraków, Kraków 2005.
15. Sylwestrzak H., Kachnic J., Kamienne tworzywo sztuki, Toruń 2010.
16. Ślesiński W., Konserwacja zabytków sztuki. Rzeźba, t. 2, Warszawa 1990.
17. Wilcke H., Thunig W., Kamieniarstwo, Warszawa 1987.
________________________________________
Literatura uzupełniająca
1. Domasłowski W., Wapno dyspergowane. Spoiwo zapraw i farb, Toruń 2015.
2. Domasłowski W., Kęsy-Lewandowska W., Łukaszewicz J., Badania nad konserwacją murów ceglanych, Toruń 1998.
3. Konserwacja murów ceglanych, Toruń 1999.
4. Frycz J., Restauracja i konserwacja zabytków architektury w Polsce w latach 1795–1918, Warszawa 1975.
5. Hermes J., Tynki szlachetne, stiuki, sztukaterie, Warszawa 1962.
6. Kadłuczka A., Ochrona dziedzictwa architektury i urbanistyki, Kraków 2018.
7. Małachowicz E., Konserwacja i rewaloryzacja architektury w środowisku kulturowym, Wrocław 2007.
8. Pasierb J. St., Ochrona zabytków sztuki kościelnej, Warszawa 1995.
9. Płuska I., „Aranżacje konserwatorskie”, Renowacje, nr 5, Kraków 1999.
10. Płuska I., „Konserwacja cegły”, Renowacje, nr 1, Kraków 1998.
11. Rouba B., Pielęgnacja świątyni i innych zabytków, Toruń 2014.
12. Tajchman J., Jurecki A., Historia technik budowlanych, Warszawa 2020.
|
|
Dodatkowe informacje
|
Przedmiot do wyboru, przeznaczony dla studentów specjalności Konserwacja i Restauracja Rzeźby, realizowany po ukończeniu IV roku studiów.
|
| Sposoby oceniania osiągniętych efektów uczenia się
|
| Sposób oceniania (składowe) | Składowe oceny końcowej w % (łącznie 100%) |
|---|
|
WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI PRAKTYCZNE – znajomość zagadnień i problematyki związanej z realizowanymi ćwiczeniami, w szczególności wiedza dotycząca materiałów kamiennych, technologii wykonania, przyczyn i mechanizmów zniszczeń oraz metod konserwacji i restauracji rzeźby kamiennej. – umiejętność prawidłowego zastosowania wiedzy w praktyce konserwatorskiej, jakość i poprawność techniczna wykonywanych zabiegów, dobór i właściwe zastosowanie metod, materiałów oraz narzędzi, a także poziom techniczny i artystyczny wykonanych prac.
UMIEJĘTNOŚĆ OBSERWACJI I ANALIZY, SAMODZIELNOŚĆ I KREATYWNOŚĆ – zdolność wnikliwej obserwacji obiektu, rozpoznawania jego cech materiałowych, technologicznych i formalnych, formułowania wniosków oraz logicznego rozwiązywania problemów konserwatorskich. – umiejętność formułowania i uzasadniania własnych decyzji konserwatorskich oraz doboru odpowiednich środków, materiałów i metod, adekwatnych do charakteru obiektu, jego stanu zachowania i przyjętych założeń postępowania konserwatorskiego.
ZAANGAŻOWANIE I ORGANIZACJA PRACY – aktywność i systematyczność w realizacji powierzonych zadań, odpowiedzialność za powierzone obiekty i stanowisko pracy, umiejętność współpracy w grupie oraz przestrzeganie zasad organizacji i bezpieczeństwa pracy. FREKWENCJA I REALIZACJA OBOWIĄZKÓW STUDENTA – systematyczny udział w zajęciach, terminowa realizacja powierzonych zadań oraz przestrzeganie wymogów określonych w regulaminie studiów.
|
- 40
- 40
- 10
- 10 (3 nieusprawiedliwione nieobecności - brak zaliczenia)
|
|
|
Kryteria i skala ocen
|
na ocenę 3,0: 50 % wg składowych oceny końcowej
na ocenę 3,5: 60 % wg składowych oceny końcowej
na ocenę 4,0: 70 % wg składowych oceny końcowej
na ocenę 4,5: 80 % wg składowych oceny końcowej
na ocenę 5,0: 90 % wg składowych oceny końcowej
na ocenę 5,5: 100 % wg składowych oceny końcowej
|
|
Data sporządzenia karty
|
29.09.2025 r.
|
