ECTS Catalogue

Theory of Conservation

Pedagogue: dr hab. Bogusław Krasnowolski

Field Description
Język wykładowy polski;
Grupa przedmiotów:

kierunkowe

Powiązanie z prowadzonymi badaniami naukowymi w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki tak
Sposób realizacji

stacjonarnie 

Formy zajęć
Formy zajęć do wyboruLiczba godzin zajęćw tym liczba godzin zajęć na odległość
Wykład 28 0
Aktywność i liczba godzin pracy studenta
Aktywność studentaLiczba godzin pracy
Udział w zajęciach dydaktycznych objętych harmonogramem realizacji programu studiów 28
Praca własna studenta (w tym m. in.: zadania domowe, przygotowanie prac etapowych i/lub końcowych, przygotowanie do zaliczenia/egzaminu, zapoznanie się z literaturą, udział w konsultacjach i inne) 5
RAZEM 33
Cel przedmiotu

Prawidłowe stosowanie podstawowych terminów związanych z ochroną zabytków. Znajomość historii ochrony zabytków oraz okresów w tej historii, różnorodnych doktryn konserwatorskich, działalności i poglądów czołowych przedstawicieli – teoretyków i praktyków w skali ogólnoświatowej, polskiej, krakowskiej. W ramach ćwiczeń: opanowanie podstawowych elementów warsztatu pracy naukowej (gromadzenia źródeł i bibliografii, interpretacji pozyskanych materiałów).

Efekty uczenia się przedmiotu
w zakresie wiedzy
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_W14

Ma wiedzę w zakresie dziejów ochrony zabytków w skali światowej, europejskiej i polskiej; zna doktryny i teorie w tym zakresie (oraz ich historyczne zmiany i uwarunkowania), zna obowiązujące normy oraz dawne i współczesne poglądy w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego, zna normy etyki zawodowej konserwatora-restauratora

egzamin 

K_W15

Dysponuje wiedzą na temat materiałów źródłowych, bibliografii (dawnej i współczesnej) dotyczącej zagadnień historii ochrony, restauracji i konserwacji

egzamin

K_W25

Zna zasady sporządzania i archiwizowania dokumentacji konserwatorskiej oraz główne zasady i przepisy prawne obowiązujące w przeszłości i obecnie w dziedzinie ochrony zabytków

egzamin

w zakresie umiejętności
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_U09

Potrafi wykazać zgodność lub niezgodność z teoretycznymi założeniami konkretnych realizacji dotyczących zabytków w różnych okresach dziejowych; dysponuje umiejętnością zastosowania zasad i przepisów obowiązujących w ochronie zabytków

egzamin

K_U08

potrafi współpracować i współdziałać w zespole konserwatorskim i badawczym, tym samym potrafi realizować projekt konserwatorski w interdyscyplinarnym zespole badawczym

egzamin

K_U19

dysponuje umiejętnością zastosowania zasad i przepisów obowiązujących w ochronie zabytków

egzamin

K_U23

potrafi zabrać głos w dyskusji na poziomie naukowym lub popularno-naukowym uwzględniając predyspozycje, możliwości uczestników spotkania

egzamin

K_U26

umie zastosować dostępne metody prezentacji i publikacji materiałów oraz osiągnięć twórczych, naukowych i realizatorskich

egzamin

w zakresie kompetencji społecznych
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_K01

potrafi formułować własne opinie dotyczące różnych aspektów działalności artystycznej i naukowej oraz wyrażać opinie na tematy związane z konserwacją i restauracją dzieł sztuki, wdraża umiejętności warsztatowe we współpracy z innymi konserwatorami

egzamin

K_K02

potrafi przekonująco określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania, kierując się wiedzą merytoryczną oraz zasadami etyki, rozumie konieczności ustawicznego kształcenia się

egzamin

K_K07

jest przygotowany do przekazania swojej wiedzy i kształtowania wrażliwości społecznej dotyczącej ochrony dziedzictwa kulturowego zgodnie z zasadami etyki

egzamin

K_K08

wykazuje wrażliwość i determinacje w działaniu na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego

egzamin

Treści programowe

I. Wykłady. 1. Zasadnicze pojęcia i ich definicje: zabytek, pamiątka, pamiątka narodowa, ochrona zabytków, konserwacja, restauracja, rekonstrukcja, anastyloza, rewaloryzacja, oryginał, kopia, falsyfikat. 2. Zapowiedzi pojęcia zabytku i ochrony zabytków przed 2. połową XVIII w. (od starożytności). 3. Narodziny pojęcia zabytku w 2. poł. XVIII w. Ochrona zabytków a rozwój nauki i literatury pięknej. Ochrona zabytków a Oświecenie i romantyzm. Specyficzna sytuacja ziem polskich pod rozbiorami: zabytek jako pamiątka narodowa (relikwia narodowa) 3. Ochrona zabytków a pozytywizm: puryzm. Violet le Duc i konsekwencje jego działalności. Sytuacja na ziemiach polskich ze szczególnym uwzględnieniem Krakowa (m. in. Grono Konserwatorów Galicji Zachodniej). 4. Przewartościowania na przełomie XIX i XX w., powiązania z rozwojem historii sztuki i sytuacja w sztuce. Rola środowiska wiedeńskiego: Alois Riegl, Max Dvořak . Rola środowiska włoskiego: m. in. Camillo Boito. Sytuacja na ziemiach polskich. 5. Kodyfikacje zasad konserwatorskich w międzywojennym dwudziestoleciu; kongresy międzynarodowe i Karta Ateńska. Dorobek w Polsce i Krakowie. 6. Zniszczenia wojenne i grabież dzieł sztuki a ochrona zabytków. Straty kultury polskiej w II wojnie światowej. 7. Sytuacja po II wojnie światowej. Wpływ zniszczeń wojennych na praktykę w ochronie zabytków (m. in. problem odbudowy Warszawy, tezy Zachwatowicza). ICOM i ICOMOS. Dalsza kodyfikacja zasad (Karta Wenecka 1964). Rozwój szkolnictwa konserwatorskiego (szkolnictwo konserwatorskie w Polsce). Zniszczenia dóbr kultury w Polsce w dobie PRL-u. 8. Sytuacja aktualna. Poszerzenie pojęcia zabytku a stosowanie doktryny w praktyce. Kolejne międzynarodowe akty i deklaracje oraz zagadnienie ich inflacji. Doświadczenia Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. 9. Rodzaje dokumentacji konserwatorskich oraz zasady ich sporządzania i archiwizowania. 10. Etyka zawodowa w zakresie ochrony zabytków. II. Ćwiczenia Prezentowanie przez studentów referatów na tematy dotyczące historii ochrony zabytków, jej stanu aktualnego, konkretnych prac konserwatorskich i ich oceny.; umiejętność publicznej prezentacji osiągnięć i doświadczeń konserwatorskich

Metody dydaktyczne I. Wykłady: historia ochrony zabytków. II. Ćwiczenia: prezentacja przez studentów prac seminaryjnych na różnorodne tematy z zakresu ochrony zabytków

Metody dydaktyczne

wykład, ćwiczenia, zajęcia w terenie 

Wykaz literatury obowiązkowej i uzupełniającej

1. Literatura podstawowa Bogusław Krasnowolski, Ochrona zabytków: historia, doktryny, systemy prawne, wyd. ASP w Krakowie 2023 Jerzy Frycz, Restauracja i konserwacja zabytków architektury w Polsce w latach 1795-1918, Warszawa 1975 Artykuły w czasopismach konserwatorskich, zwłaszcza w „Ochronie Zabytków” , „Biuletynie Informacyjnym Konserwatorów Dzieł Sztuki” , „Studiach i Materiałach Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie”. 2. Literatura uzupełniająca Alois Riegl, Die moderne Denkmalkultuws, sein Wesen und seine Entshehung, Wien 1902 Ksawery Piwocki, Pierwsza nowoczesna teoria sztuki. Poglądy Aloisa Riegla, Warszawa 1970 Max Dvořàk, Katechismus der Denkmalpflege, Wien 1916 Lech Kalinowski, Max Dvořàk i jego metoda badań nad sztuką, Warszawa 1974 Alfred Majewski, 3 kongresy: Paryż 1957, Wenecja 1964, Kraków – Warszawa 1965, Warszawa 1996 Cesare Brandi, Teoria restauracji, Warszawa 2006 [tłumaczenie z włoskiego] Stanisław Waltoś, O kanonach konserwacji zabytków, [w:] Doktryny i realizacje konserwatorskier w świetle doświadczeń krakowskich ostatnich 30 lat, red. Bogusław Krasnowolski, Kraków 2011, s. 47-62 Bogusław Szmygin, Współczesna doktryna konserwatorska – stan obecny i perspektywa rozwoju, [w:] tamże, s. 105-116 Bogusław Krasnowolski, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie 1950-2020: geneza, historia, znaczenie dla ochrony dziedzictwa, wyd. ASP w Krakowie, 2021

Dodatkowe informacje lack of data
Sposoby oceniania osiągniętych efektów uczenia się
Sposób oceniania (składowe)Składowe oceny końcowej w % (łącznie 100%)
Znajomość zagadnień objętych tematyką wykładów - Umiejętność konstruowania wypowiedzi 45%
Umiejętność zebrania danych na temat konkretnych zagadnień konserwatorskich sztuki Umiejętność prezentacji w mowie i w piśmie Stopień samodzielności 45%
Frekwencja 10%
Kryteria i skala ocen

5,5 – 5,0 – 4,5 – 4,0 – 3,5 – 3.0 – 2,

Data sporządzenia karty

05.2026



Studies List

studies status time[h] ECTS form pass
Conservation and Restoration of Works of Art / Conservation and Restoration of Painting s.8 r 28 1 L 28h
L [C]
L [Ex]


Semester 2025/26-SS (WS-winter semester,SS-summer semester)
Course code: #50.33169