ECTS Catalogue

Introduction to Contemporary Art Conservation

Pedagogue: mgr Oskar Hanusek, dr Kinga Olesiejuk

Field Description
Język wykładowy polski;
Grupa przedmiotów:

wolengo wyboru

Powiązanie z prowadzonymi badaniami naukowymi w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki nie
Sposób realizacji

stacjonarnie

Formy zajęć
Formy zajęć do wyboruLiczba godzin zajęćw tym liczba godzin zajęć na odległość
Wykład 20 0
Ćwiczenia (w tym laboratoria, warsztaty, lektoraty) 4 0
Proseminarium / seminarium 4 0
Aktywność i liczba godzin pracy studenta
Aktywność studentaLiczba godzin pracy
Udział w zajęciach dydaktycznych objętych harmonogramem realizacji programu studiów 28
Praca własna studenta (w tym m. in.: zadania domowe, przygotowanie prac etapowych i/lub końcowych, przygotowanie do zaliczenia/egzaminu, zapoznanie się z literaturą, udział w konsultacjach i inne) 14
Cel przedmiotu

Zapoznanie studentów ze specyfiką konserwacji dzieł sztuki współczesnej w sferze materialnej i ideowej, przygotowanie ich na akcydentalną konieczność pracy zawodowej ze współczesnym dziełem sztuki oraz współpracy z innymi specjalistami zajmującymi się zawodowo sztuką, w tym kuratorami i art-handlerami. Umożliwienie studentom podejmowania decyzji konserwatorskich na poziomie podstawowym i określenia limitu swoich kompetencji; wzbudzenie wrażliwości i uważności na problematykę charakterystyczną dla sztuki współczesnej, a także umożliwienie dalszej specjalizacji w temacie. Przedmiot stanowi podstawę teoretyczną dla kontynuowania nauki na przedmiocie „Konserwacja sztuki współczesnej”.

Efekty uczenia się przedmiotu
w zakresie wiedzy
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_W02

W1: rozpoznaje i używając fachowej terminologii nazywa oraz podaje przykłady możliwości technicznych i technologicznych pozwalających na realizację zadań twórczych w zakresie sztuki współczesnej

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W03

W2: rozpoznaje i używając fachowej terminologii nazywa oraz definiuje pojęcia z dziedziny sztuki współczesnej, w tym środki wyrazu używane przez współczesnych artystów; formy, cechy oraz materialne i niematerialne aspekty dzieł sztuki współczesnej

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W12

W3: rozpoznaje i dopasowuje do sytuacji potencjalne podstawowe problemy wynikające z prawa autorskiego, związane z interwencyjną i prewencyjną konserwacją sztuki współczesnej, ekspozycją dzieł sztuki współczesnej oraz współpracą z artystami i innymi specjalistami zawodowo zajmującymi się sztuką, w tym kuratorami i art-handlerami

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W13

W4: rozpoznaje, nazywa i opisuje na poziomie podstawowym zagadnienia z zakresu interwencyjnej i prewencyjnej konserwacji sztuki współczesnej, w tym dotyczące konserwacji dzieła sztuki w sferze ideowej, znaczenia i funkcji materiału, konserwacji sztuki efemerycznej, procesualnej, time-based-media, site-specific, konserwatorskiej obsługi wystaw, ekspozycji w kontekście konserwacji sfery niematerialnej dzieła

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W13

W5: rozpoznaje, opisuje i podaje przykłady środowisk funkcjonowania konserwatora sztuki współczesnej, jego rolę w zespole oraz kategorie i role najczęściej współpracujących z nim specjalistów, w tym kuratorów i art-handlerów

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W14

W6: wyjaśnia i podaje przykłady teoretycznych i etycznych założeń konserwacji sztuki współczesnej, przywołuje obowiązujące normy i poglądy z tego zakresu

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W15

W7: wymienia i charakteryzuje źródła informacji oraz bibliografię dotyczącą zagadnień sztuki współczesnej i konserwacji sztuki współczesnej, wyszukuje informacje w internetowych konserwatorskich repozytoriach naukowych, bazach bibliograficznych oraz materiałowych

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W17

W8: wymienia, nazywa i podaje przykłady środków i narzędzi stosowanych w konserwacji sztuki współczesnej, w tym badań konserwatorskich dotyczących identyfikacji i dokumentacji znaczenia dzieła sztuki, konserwacji przez dokumentację, wywiadu konserwatorskiego, repraktyk konserwatorskich (m.in. replika, kopia ekspozycyjna, reinstalacja, reprodukcja, rekonstrukcja, remake, emulacja, migracja, reinterpretacja, reenactment); wskazuje źródła informacji pozwalające zweryfikować, uzupełnić i zaktualizować wiedzę

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W18

W9: wymienia, nazywa i podaje przykłady podstawowych materiałów stosowanych w konserwacji sztuki współczesnej; wskazuje źródła informacji pozwalające zweryfikować, uzupełnić i zaktualizować wiedzę

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W20

W10: rozpoznaje i nazywa na poziomie podstawowym materiały stosowane w sztuce współczesnej, w tym materiały nieartystyczne, ready-made, materiały produkowane przemysłowo, prefabrykaty i elementy techniczne, tworzywa sztuczne, materiały fotograficzne, audiowizualne, materiały i media cyfrowe; wskazuje źródła informacji pozwalające zweryfikować, uzupełnić i zaktualizować wiedzę

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W20

W11: rozpoznaje i opisuje funkcję oraz znaczenie materiałów budujących dzieło sztuki; wyjaśnia na poziomie podstawowym wpływ materiałów dzieła sztuki na jego sferę znaczeniową w kontekście jej ochrony i konserwacji

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W25

W12: wymienia i opisuje formy dokumentacji sztuki współczesnej oraz dokumentacji konserwacji sztuki współczesnej, w tym dane identyfikacyjne dzieła sztuki, raport stanu zachowania, raport kolekcyjny i podróżny, instrukcję instalacji, montażu i ekspozycji, dokumentację sposobu pakowania, skróconą dokumentację prac konserwatorskich, dokumentację time-based media, kwestionariusz konserwatorski, wywiad konserwatorski, artist’s box

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

K_W27

W13: opisuje podstawy metodyki konserwacji sztuki współczesnej, wskazuje źródła informacji pozwalające zweryfikować, uzupełnić i zaktualizować wiedzę, w tym dotyczące modelu decyzyjnego w konserwacji sztuki współczesnej, dokumentacji sztuki współczesnej oraz wywiadu konserwatorskiego

referat, prezentacja multimedialna, aktywność na zajęciach

w zakresie umiejętności
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_U09

U1: stosuje fachową terminologię z zakresu realizacji prac artystycznych i konserwatorskich podczas opisywania problemów i działań konserwatorskich oraz podczas rozmowy z artystami i innymi specjalistami zajmującymi się zawodowo sztuką, w tym kuratorami i art-handlerami

aktywność na zajęciach

K_U12

U2: odczytuje i przedstawia na poziomie podstawowym cechy formalne i materialne, znaczenie materiału, sferę ideową i znaczeniową dzieła sztuki

aktywność na zajęciach

K_U12

U3: ocenia i przedstawia na poziomie podstawowym wpływ stanu zachowania na sferę ideową dzieła sztuki oraz znaczenie materiału

aktywność na zajęciach

K_U13

U4: identyfikuje, przedstawia i analizuje na poziomie podstawowym przyczyny zniszczeń współczesnego dzieła sztuki

aktywność na zajęciach

w zakresie kompetencji społecznych
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K_K02

K1: kierując się wiedzą merytoryczną oraz zasadami etyki, rozumie konieczność dalszego i ustawicznego kształcenia się w zakresie konserwacji sztuki współczesnej, by móc uczestniczyć w praktycznych działaniach konserwatorskich

aktywność na zajęciach

K_K03

K2: jest świadomy odpowiedzialności za bezpieczeństwo zarówno swoje jak i współpracowników w trakcie realizacji konserwatorskich

aktywność na zajęciach

K_K04

K3: zachowuje dystans i pokorę w trakcie wyrażania opinii, akceptując fakt posiadania wiedzy na poziomie podstawowym

aktywność na zajęciach

K_K05

K4: pomaga, wspiera i asystuje w realizacji zadań artystycznych, badawczych i konserwatorskich, odpowiednio do swojego poziomu wiedzy

aktywność na zajęciach

K_K06

K5: wykazuje umiejętność przekazania swoich koncepcji i dokonań, jest otwarty na dyskusję, szuka porozumienia i jest konstruktywny

aktywność na zajęciach

Treści programowe

Zapoznanie studenta z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi:
− teorii i praktyki konserwacji sztuki współczesnej;
− nowych form artystycznych, takich jak instalacja, sztuka konceptualna, sztuka efemeryczna, sztuka procesualna, sztuka site-specific, performance czy time-based media art, w kontekście teorii i praktyki konserwacji dzieł sztuki;
− funkcji i znaczenia materiału w dziele sztuki w kontekście teorii i praktyki konserwacji dzieł sztuki;
− autentyzmu dzieła w sferze materialnej i ideowej, wraz z ochroną wartości materialnych i niematerialnych;
− narzędzi badawczych pozwalających na świadomą identyfikację przedmiotu konserwacji: określenie cech charakterystycznych i wartości dzieła, koncepcji artystycznej oraz analizę jego historii i kontekstu, a także prawidłową ocenę stanu zachowania;
− metod konserwacji sztuki współczesnej, tzw. „re-praktyk”, w tym repliki, kopii ekspozycyjnej, rekonstrukcji, reinstalacji, emulacji, migracji, reenactmentu oraz ich kontekstów etycznych i historycznych;
− konserwacji prewencyjnej i transportu współczesnych dzieł sztuki oraz wymogach ruchu obiektów;
− dokumentacji współczesnych dzieł sztuki, wraz z podstawowymi formami dokumentacji artystycznych intencji oraz dokumentacji konserwacji sztuki współczesnej, w tym raportu stanu zachowania, raportu kolekcyjnego i podróżnego, instrukcji instalacji, montażu i ekspozycji, dokumentacji sposobu pakowania, dokumentacji time-based media, kwestionariusza konserwatorskiego, wywiadu konserwatorskiego, artist’s box
− konserwatorskiej obsługi wystaw, akwizycji i opieki nad kolekcją sztuki współczesnej;
− etyki konserwatorskiej w kontekście konserwacji sztuki współczesnej;
− prawa autorskiego, związanymi z artystą, jego udziałem w procesie konserwacji oraz możliwością jego wpływu na dzieło sztuki w przyszłości;
− roli konserwatora w kontekście instytucjonalnym, wystawienniczym i kolekcjonerskim, w szczególności współpracy z kuratorem, inwentaryzatorem oraz ekipą realizacyjną/techniczną;
− źródłami informacji dotyczącymi zagadnień sztuki współczesnej i konserwacji sztuki współczesnej, internetowymi konserwatorskimi repozytoriami naukowymi, bazami bibliograficznymi oraz materiałowymi

Metody dydaktyczne

− wykład informacyjny
− wykład konwersatoryjny i dyskusja
− wykład problemowy, case-study
− wizyta studyjna (w instytucjach i miejscach związanych z sztuką współczesną i jej konserwacją, np. muzeum, galeria sztuki, pracownia artystyczna)
− spotkanie z specjalistą z grupy najczęściej współpracujących z konserwatorem sztuki współczesnej (artysta, kurator i art-handler)

Wykaz literatury obowiązkowej i uzupełniającej

Literatura obowiązkowa:
1. Hanusek O., Świerad (Wołczyńska) K., Kiedy Kwadrat Znaczy Okrąg. Problematyka Ekspozycji Rzeźb Marii Pinińskiej-Bereś i Jerzego Beresia, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 137-151, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_o.hanusek_swierad.pdf.
2. Jadzińska M., „Po nas choćby potop”? Zachowanie sztuki naszych czasów, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 5 2011, s. 21-28, http://www.doc.art.pl/pdf_archive/sid_vol_05_jadzinska.pdf.
3. Jadzińska M., Nieznośna Zmienność Materii. Tworzywa Sztuczne w Sztuce, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 47-57, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_jadzinska.pdf.
4. Jadzińska M., Rola dokumentacji w procesie zachowania i konserwacji sztuki współczesnej, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 4 2011, s. 71-79, https://www.journal.doc.art.pl/pdf4/sid_vol_04_jadzinska.pdf.
5. Jadzińska M., Opieka, ochrona i dokumentacja sztuki współczesnej, red. M. Bogdańska-Krzyżanek, Polskie Stowarzyszenie Inwentaryzatorów Muzealnych: Warszawa 2021, s. 30-44, https://stowarzyszeniepsim.pl/dobre-praktyki/publikacja-psim-kolekcja-sztuki-opieka-nad-zbiorami-sztuki-wspolczesnej.
6. Kreneder-Giemborek Z., Po co w muzeum sztuki współczesnej konserwator? Rozważania na przykładach z kolekcji Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, w: (Ko)lekcja sztuki. Opieka nad zbiorami sztuki współczesnej, red. M. Bogdańska-Krzyżanek, Polskie Stowarzyszenie Inwentaryzatorów Muzealnych: Warszawa 2021, s. 45-59, https://stowarzyszeniepsim.pl/dobre-praktyki/publikacja-psim-kolekcja-sztuki-opieka-nad-zbiorami-sztuki-wspolczesnej.
7. Szmelter I., Elementy nowej teorii konserwacji dziedzictwa sztuki wizualnej. Ratunek dla ochrony dawnej sztuki nietypowej i sztuki współczesnej, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 155-181, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_szmelter_elementy.pdf.
8. Waśko J., Praca z obiektami sztuki współczesnej z kolekcji Zachęty, w: Bogdańska-Krzyżanek M., Egit-Pużyńska J. (red.), O opiece nad kolekcją, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki: Warszawa 2008, s. 133-151, https://zacheta.art.pl/magazyn/wp-content/uploads/2021/04/Opieka-nad-kolekcja.pdf.


Literatura uzupełniająca:
1. Bogdańska-Krzyżanek M., Egit-Pużyńska J. (red.), O opiece nad kolekcją, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki: Warszawa 2008 (zwłaszcza: Szmelter I, „Być albo nie być” sztuki najnowszej w praktyce, s. 27-49; Czajka A., Jak przechowywać, transportować i eksponować dzieła sztuki na podłożach papierowych. Konserwacja profilaktyczna w praktyce, s. 77.-97;, Wielocha A., Opieka nad sztuką współczesną – zagadnienia związane z przewożeniem obiektów nietypowych, s. 101-116), https://zacheta.art.pl/magazyn/wp-content/uploads/2021/04/Opieka-nad-kolekcja.pdf.
2. Bogdańska-Krzyżanek, Użyczanie i eksponowanie dzieł sztuki współczesnej. Z praktyki opiekuna kolekcji Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki, w: w: (Ko)lekcja sztuki. Opieka nad zbiorami sztuki współczesnej, red. M. Bogdańska-Krzyżanek, Polskie Stowarzyszenie Inwentaryzatorów Muzealnych: Warszawa 2021 s. 60-77, https://stowarzyszeniepsim.pl/dobre-praktyki/publikacja-psim-kolekcja-sztuki-opieka-nad-zbiorami-sztuki-wspolczesnej/.
3. Chiantore O., Rava A., Conserving Contemporary Art: Issues, Methods, Materials, and Research, Getty Conservation Institute: Los Angeles 2013.
4. Jadzińska M., Duże dzieło sztuki. Sztuka instalacji, Autentyzm, zachowanie, konserwacja, Universitas: Kraków 2012 (zwłaszcza rozdziały: Kompleksowość zagadnienia współczesnej opieki nad sztuką najnowszą, s. 206-231; Zachowanie autentyzmu dzieł sztuki instalacji. Etap I – rozpoznanie i analiza warstwy pozamaterialnej na podstawie przykładów (case study), s. 233-277; Zachowanie autentyzmu dzieła sztuki instalacji. Etap II – zachowanie materii, s. 279-393.)
5. Klimza-Pęksyk M., Jan Tarasin – obrazy trójprzestrzenne. niezwykłe eksperymenty technologiczne, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 71-78, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_klimza.pdf.
6. Kowalik A., Roślina jako medium. Problematyka ochrony sztuki współczesnej z elementami roślinnymi, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 81-93, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_kowalik.pdf.
7. Szmelter I., Kowalski W., Wystawiennictwo sztuki współczesnej a ochrona integralności utworów, w: „Muzealnictwo”, T. 49, 2008, s. 20–41, https://www.nid.pl/upload/iblock/9d7/9d73f9712cdf77098cc56c54c3a9a0c4.pdf.
8. Szmelter I., O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony, Warszawa 2020.
9. Święcka E., Rogowski M., ABC profilaktyki konserwatorskiej w muzeum, Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, 2015 https://nimoz.pl/files/publications/25/Konserwacja_ABC_wydanie%20pierwsze_ochrona%20zbiorow.pdf

Dodatkowe informacje

Rekrutacja na przedmiot prowadzona na zasadzie rozmowy z kandydatami.

Sposoby oceniania osiągniętych efektów uczenia się
Sposób oceniania (składowe)Składowe oceny końcowej w % (łącznie 100%)
aktywność na zajęciach 10%
referat 30%
przygotowanie i przedstawienie prezentacji multimedialnej 40%
obecność na zajęciach 20%
Kryteria i skala ocen

− na ocenę 3,0: wymagane minimum 80 % obecności oraz przygotowanie referatu i prezentacji multimedialnej na poziomie dostatecznym
− na ocenę 4,0: wymagane minimum 80 % obecności oraz przygotowanie referatu i prezentacji multimedialnej na poziomie dobrym
− na ocenę 5,0: wymagane minimum 80 % obecności oraz przygotowanie referatu i prezentacji multimedialnej na poziomie bardzo dobrym, aktywny udział w zajęciach
− na ocenę 5,5: wymagane minimum 80 % obecności, przygotowanie referatu i prezentacji multimedialnej na poziomie celującym, ponadprogramowe zaangażowanie i aktywność w zajęciach

Data sporządzenia karty

25.09.2025



Studies List

studies status time[h] ECTS form pass
Conservation and Restoration of Works of Art / Conservation and Restoration of Sculpture s.8 ch 28 3 L 28h
L [C]
L [Ex]


Semester 2025/26-SS (WS-winter semester,SS-summer semester)
Course code: #50.33188