przedmiot specjalizacyjny, poziom zaawansowany PDW dla malarzy

stacjonarnie

Rozszerzenie wiedzy zdobytej przez studentów w ramach zajęć z materiałoznawstwa oraz konserwacji i restauracji malowideł na drewnie. Podniesienie umiejętności praktycznych zdobytych przez studentów w ramach zajęć z technologii i technik malarskich oraz konserwacji i restauracji malowideł na drewnie. Przygotowanie studentów do samodzielnego podejmowania działań w zakresie ratowania podobrazi drewnianych znajdujących się w bardzo złym stanie zachowania lub wymagających stosowania nowoczesnych, kompleksowych metod ich wzmacniania i stabilizacji oraz oprawy w ramy mikroklimatyczne.

Blok teoretyczny złożony z zagadnień uzupełniających wiedzę zdobytą przez studentów w ramach zajęć z materiałoznawstwa oraz konserwacji i restauracji malowideł na drewnie o zagadnienia związane z:
• mechaniką drewna,
• reologią tego materialu w nawiązaniu do jego budowy strukturalnej i powinowactwa do wody,
• wpływu ruchów podobrazi na zaprawę i warstwę malarską,
• budową podobrazi oraz identyfikacją śladów historycznych i współczesnych narzędzi stosowanych do obróbki drewna,
• historycznymi i współczesnymi metodami wzmocnień i stabilizacji podobrazi drewnianych,
• impregnacją wzmacniającą strukturę drewna (rozszerzenie materiału realizowanego w ramach konserwacji i restauracji malowideł na drewnie),
• konserwacją prewencyjną: prawidłową oprawą malowideł tablicowych, transportem, ramami mikroklimatycznymi.
Blok ćwiczeniowy złożony z zadań uzupełniających umiejętności praktyczne zdobyte przez studentów w ramach zajęć z technologii i technik malarskich oraz konserwacji i restauracji malowideł na drewnie o zagadnienia związane z:
• pracą z ręcznymi narzędziami stolarskimi (omówienie możliwości, przygotowania do pracy, sposobu efektywnego i bezpiecznego użytkowania),
• pracą narzędziami mechanicznymi (jedynie pokaz przez prowadzących),
• różnymi metodami klejenia i naprawy podobrazi drewnianych, a także uzupełniania ubytków drewna (nieznaczne rozszerzenie programu realizowanego w ramach konserwacji i restauracji malowideł na drewnie),
• usuwaniem wcześniejszych konstrukcji mających negatywny wpływ na stan zachowania podobrazia,
• wykonywaniem nowych konstrukcji stabilizujących (również na atrapach umożliwiających zrozumienie mechaniki działania systemu),
• bezpieczną oprawą obiektów,
wykonywaniem ram mikroklimatycznych.

• wykład z elementami konwersatorium i dyskusji
• wykład aktywny (metoda łącząca wykład z ćwiczeniami)
• ćwiczenia o charakterze pracownianym przy obiekcie
• ćwiczenia samodzielne (realizowane samodzielnie, indywidualnie przez studenta)
• konwersatorium

Podstawowa:
• Structural conservation of panel paintings. Proceedings from a Symposium at J. Paul Getty Museum, The Getty, Los Angeles, 1995
• Facing the Challenges of Panel Paintings Conservation: Trends, Treatments and Training, The Getty, Los Angeles, 2009
• Ciatti M., Castelli C., Santacesaria A., Panel painting: technique and conservation of wood
supports, OPD, Firenze, 2006

Uzupełniająca:
• Bomford, M., Leonard, M. (red.) (2004). Issues in the Conservation of Paintings, Readings in Conservation, The Getty Conservation Institute, Los Angeles
• Sitwell, C., Staniforth, S. (red.) (1996). Studies in the History of painting Restoration. Proceedings of a symposium held in London, 23 luty 1996, London, Archetype Publications in association with The National Trust.
• Klein, P. (1995). Biologische Grundlagen der Dendrochronologie und ihre Anwendungen. In: Holz in der restauratorisch-denkmalpflegerischen Praxis, 2. Fortbildungsveranstaltung für Restauratoren, Niedersächsisches Landesverwaltungsamt -Institut für Denkmalpflege-, 11 März, Hannover
• The Penn Doom: the re-examination and conservation of an important medieval painting on wood [w:] The Conservator, nr. 27(2003), s. 50, 64-80.
• Bartl, A. (1999) “Ein Original von Albrecht Dürer? Technologische Untersuchung eines in der Forschung umstrittenen Gemäldes”, Restauro, nr. 1, s. 26-31.
• Brewer A., C. Forno, ‘Moiré fringe analysis of cradled panel paintings’, Studies in Conservation, 42 (1997), s. 211-231
• Brewer, A. ‘Aluminium devices as temporary helpers for panel structural work’, Hamilton Kerr Institute Bulletin, 2 (1994), s. 74-77
• Brewer, A. ‘An auxiliary support case history’, Hamilton Kerr Institute Bulletin, 2 (1994), s. 61-68
• Brewer, A. ‘Effects of batten reinforcements on paintings on wood panel’ [w:] Bridgeland, J., red., Preprints of the 12th Triennial Meeting ICOM Committee for Conservation, I, International Council of Museums, Lyon 1999, s. 276-282
• Buck, R. ‘The Behaviour of Wood and the Treatment of Panel Paintings’, Upper Midwest Cons. Assoc.,Minnesota s.d.
• Bünnsche, B. ‘Schäden der Grundier-und Farbschicht an Holztafelbildern. Die Struktur des hölzenen Tragersals Ursache’, Restauro, 4 (1993), s.246- 249
• Dreiner, K., P. Klein, I. Zillich, ‘Investigation into the Deformations of Panel Paintings’ in ICOM-CC preprints, 11th Triennial Meeting, Edinburgh, 1-6 September 1996, vol.1, s.268-270
• Hamann, Isabelle, ”Stabilisierung eines gedu:nnten Tafelbildes durch eine Aramidwabenplatte. Anwendung von 3D-lasertechnologie und CNC-Fra:sertechniek”, Restauro 2005, nr. 2, s. 104-112.
• Hoffmann, Per, ”Die Wahrheit über dem Zellkern. Zum stand der Holzkonservierung”, Restauro 2004, nr. 8, s. 532-535.
• Koller, M. ‘Gem.ldeübertragung - um jeden Preis?’, Maltechnik / Restauro, (1971) s. 94
• Kollmann, Annette, Martina Homolka, “Zinnfolie in der spätgotischen Malerei. Neue Beobachtungen zu ihrer Verwendung unter einer deckenden Malschicht”, Restauro 2002, nr. 8, s. 562-569.
• Krebs, Elisabeth, “Das ägyptische Mumienporträt aus Karlsruhe. Überlegungen zur Restaurierung eines gekrümmten Bildträgers”, Restauro 1995, nr. 6, s. 422-425.
• Lucas, A. ‘The Transfer of Easel Paintings’, [w:] Recent Advances in Conservation (ed. G. Thompson), London 1963, s. 165-168
• Poll-Frommel, Veronika, Jan Schmidt,” Anstu:kungen bei Tafelgema:lden von Peter Paul Rubens. Technik und Ausfu:hrung”, Restauro 2001, nr. 6, s. 432-437.
• Reeve, A., “Panel Joints used in 17th -Century Netherlands”, Conservation News , nr. 63 (lipiec 1997), s. 44-45.
• Schaible, V. ‘Die Gem.ldeübertragung; Studien zur Geschichte einer “klassischen Restauriermethode”’, Maltechnik/Restauro, 2 (1983), s. 96-129
• Schulz, Barbara, Brian Wright, “Neues zur Malerfeder. Über eine Reihe von Miniaturen und Quellenschriften”, Restauro 1999, nr. 4, s. 266-269.
• Schwarz, A., D. Gadesmann, ‘Holzfeuchtemessungen an Tafelgemälden’, Restauro, 4 (1994), s.256-260
• Young, Christina, Paul Ackroyd, “The Mechanical Behaviour of Adhesives and Gap Fillers for re-joining Panel Paintings”, National gallery Technical Bulletin , vol. 23 (2002), s. 83-96.
• Brewer, A., C. Forno (1997). ‘Moiré fringe analysis of cradled panel paintings’. In: Studies in Conservation, 42, s. 211-230
• R.D.Buck (1961). ‘The Use of Moisture Barriers on Panel Paintings’. In: Studies in Conservation, 6, nr 1, s. 9-20
R.D.Buck (1962) ‘Is Cradling the Answer?’. [w:] R.D.Buck, The Behavior of Wood and theTreatment of Panel Paintings, The Upper Midwest Conservation Association, Minneapolis Institute of Arts, Minneapolis, 1978, s. 37-40

Przedmiot wolnego wyboru dla maksymalnie 4 studentów, dla zapewnienia metody kształcenia mistrz-uczeń na możliwie najwyższym poziomie. Przebieg kształcenia dostosowywany do umiejętności, wymagań i osobowości kształconego studenta.

• frekwencja
• ocena stopnia zaangażowania w realizację powierzonych zadań
• ocena poziomu technicznego wykonania zadań
• rzetelność wykonywanych zadań
• logiczne myślenie
• umiejętność analizowania zdobytej wiedzy
• aktywność podczas dyskusji dydaktycznych
• egzamin ustny

27.03.2026