ECTS Catalogue

Contemporary art studies

Pedagogue: dr Magdalena Garnczarska

Field Description
Język wykładowy polski;
Grupa przedmiotów:

podstawowe

Powiązanie z prowadzonymi badaniami naukowymi w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki NIE
Sposób realizacji

stacjonarne

Formy zajęć
Formy zajęć do wyboruLiczba godzin zajęćw tym liczba godzin zajęć na odległość
Ćwiczenia (w tym laboratoria, warsztaty, lektoraty) 32
Aktywność i liczba godzin pracy studenta
Aktywność studentaLiczba godzin pracy
Udział w zajęciach dydaktycznych objętych harmonogramem realizacji programu studiów 32
Cel przedmiotu

W zakresie wiedzy celem przedmiotu jest wsparcie osób uczących się w zdobyciu i ugruntowaniu podstawowej wiedzy dotyczącej głównych zjawisk i nurtów oraz postaci w sztuce nowoczesnej po II wojnie światowej – z uwzględnieniem szerszego kontekstu społecznego i politycznego.
Zdobyta wiedza przede wszystkim ma stanowić podstawę do rozwijania umiejętności rozpoznawania, poddawania analizie dzieł sztuki nowoczesnej, zwłaszcza zaś brania aktywnego udziału w dyskusjach, krytycznego odnoszenia się do stanowiska innych osób oraz pogłębionego argumentowania własnego stanowiska. Biorąc zaś pod uwagę specyfikę kierunku, zajęcia mają wspomagać osoby uczące się w świadomym – a więc krytycznym i uwzględniającym także dotychczasową tradycję artystyczną – podejściu do własnych poszukiwań twórczych.
Tak też w rezultacie osoby uczące się po odbyciu kursu mają być gotowe do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym – zwłaszcza w tym wprost powiązanym ze sztuką współczesną – jak również do stałej refleksji nad zjawiskami zachodzącymi w sztuce współczesnej oraz swoim w niej miejscem.

Efekty uczenia się przedmiotu
w zakresie wiedzy
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K1_W02

K1_W04

Osoba ucząca się zna główne nurty oraz postaci sztuki współczesnej – zagranicznej i krajowej – po II wojnie światowej, a także instytucje zajmujące się sztuką współczesną.

Osoba ucząca się zna podstawowe linie ewolucji idei i pojęć historii sztuki, estetyki, nauk o sztuce, a także teksty źródłowe dotyczące tych zagadnień – dotyczące okresu po II wojnie światowej.

rozpoznawanie dzieł na podstawie ilustracji, pisemny sprawdzian końcowy

wypowiedź ustna na temat danego zjawiska i jego analiza, pisemny sprawdzian końcowy

w zakresie umiejętności
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K1_U14

Osoba ucząca się potrafi sprawnie wypowiadać się – w mowie i piśmie – na tematy związane ze sztuką współczesną powstałą po II wojnie światowej, odnosząc się przy tym do własnych poszukiwań i zainteresowań artystycznych.

wypowiedź ustna, praca w grupie, pisemny sprawdzian końcowy

w zakresie kompetencji społecznych
Efekt kierunkowyEfekt przedmiotowyFormy weryfikacji osiągnięcia efektu

K1_K07

K1_K02

Osoba ucząca się jest gotowa do aktywnego uczestnictwa w aktualnym życiu kulturalnym.

Osoba ucząca się jest gotowa do udziału w dyskusjach dotyczących sztuki współczesnej, jej funkcji i uwarunkowań (społecznych, politycznych, kulturowych).

praca w grupie, wypowiedź ustna

wypowiedź ustna, praca w grupie

Treści programowe

Problematyka zajęć
Sztuka po II wojnie światowej
Główne pytania: Gdzie jest centrum sztuki po II wojnie światowej? Co dzieje się w Europie Środkowej? Co to jest postmodernizm i jakie wyzwania się z nim wiążą? Perspektywa lokalna a perspektywa globalna? Sztuka a tzw. kultura popularna – co je łączy, co je dzieli? Co z granicami między tzw. sztuką wysoką a kiczem? Co z prymatem oryginalności? Co z ciałem? Czy kwestia materiału ma jeszcze znaczenie?
Pojęcia/problemy/postaci, m.in.: zimna wojna, Betty Parsons Gallery, Black Mountain College, abstrakcyjny ekspresjonizm, action painting, pop-art, minimal art, konceptualizm, happening, performance, land art, nowa figuracja, body art, Harlem Renaissance, Black Arts Movement (BAM), YBA | Jackson Pollock, Mark Rothko, Barnett Newman, Hedda Sterne, Clement Greenberg, Harold Rosenberg, Griselda Pollock, Richard Hamilton, Andy Warhol, Joseph Kosuth, Damien Hirst, Jeff Koons, Takashi Murakami, Dennis Oppenheim, Jean Dubuffet, Willem de Kooning, Roman Opałka, Sol le Witt, Robert Morris, Allan Kaprow, Donald Judd, Marina Abramović, Włodzimierz Borowski, Mirosław Bałka, Gruppa, Grupa Krakowska

Co z fotografią?
Główne pytania: Co działo się w fotografii po II wojnie światowej? Co poza fotografią i wideo? W jaki sposób artyści wykorzystują media cyfrowe, jak np. animacje i media społecznościowe, aby tworzyć nowe wypowiedzi na temat współczesnej kultury wizualnej i popularnej?
Pojęcia/problemy/postaci, m.in.: nowe media, video art, digital art | Gerhard Richter, Bill Viola, Nam June Paik, Cao Fei, Fluxus, Dick Higgins, Vito Acconci, Karen Finley, Eric Andersen, Józef Robakowski, Paweł Kwiek, Wojciech Bruszewski, Zbigniew Rybczyński, Izabella Gustowska, Dominik Lejman, Piotr Wyrzykowski

Powiększając „kanon”
Główne pytania: W jaki sposób w sztuce jest dziś podważane europocentryczne spojrzenie? Jakie perspektywy były dotąd pomijane, wykluczane w historii sztuki – jak są włączane dziś? Co z krytyką instytucji?
Pojęcia/problemy/postaci, m.in.: The Black Atlantic [https://dl1.cuni.cz/pluginfile.php/756417/mod_resource/content/1/Gilroy%20Black%20Atlantic.pdf], Indigenous, Aboriginal, Native, First Nations, sztuka krytyczna, feministyczna historia sztuki, LGBTQ Studies | Michel Tuffery, Dale Harding, Courtney Leonard, Ryszard Kluszczyński, Michel Foucault, Joseph Beuys, Zofia Kulik, Piotr Piotrowski, Paweł Althamer, Marta Deskur, Grzegorz Klaman, Katarzyna Kozyra, Zbigniew Libera, Dorota Nieznalska, Joanna Rajkowska, Artur Żmijewskim, Cindy Sherman, Linda Vallejo, Guerrilla Girls, Jenny Holzer

Sztuka najnowsza jako lustro/okno naszych czasów?
Główne pytania: Sztuka najnowsza– sztuka protestu, sztuka zaangażowana społecznie? Sztuka a pamięć i historia? Koniec historii i sztuka po końcu sztuki? Sztuka a ekologia – jakie pytania stawiają w swoich pracach? Sztuka a współczesne konflikty zbrojne? Sztuka najnowsza a sztuczna inteligencja – zagrożenia, szanse?
Pojęcia/problemy/postaci, m.in.: zmiany klimatyczne, eco-art, migracje, AI, islamofobia, hiperrealność, simulacrum, społeczeństwo spektaklu | Noel Harding, Mark Dion, Christian Boltanski, Anselm Kiefer, Jean Baudrillard, Guy Debord

Metody dydaktyczne

• wykład problemowy
• wykład konwersatoryjny
• dyskusja dydaktyczna
• praca indywidualna podczas zajęć
• praca w grupach podczas zajęć
• ćwiczenia praktyczne

Wykaz literatury obowiązkowej i uzupełniającej

Literatura podstawowa:
1. Nowe zjawiska w sztuce polskiej po 2000 roku, red. G. Borkowski, A. Mazur, M. Branicka, Warszawa 2008.
2. Foster H., Krauss R., Bois Y.-A., Buchloh B.H.D., Joselit D., Sztuka po 1900 roku. Modernizm. Antymodernizm. Postmodernizm, Warszawa 2025.
3. Piotrowski P., Znaczenie modernizmu. W stronę historii sztuki polskiej po 1945, Poznań 1999 [https://monoskop.org/images/d/d3/Piotrowski_Piotr_Znaczenia_modernizmu_1999.pdf].
4. Rottenberg A., Sztuka w Polsce 1945–2005, Warszawa 2020 [kolejne wznowienia].


Literatura dodatkowa:
1. Perspektywy współczesnej historii sztuki. Antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl, Poznań 2009.
2. Dziamski G., Od awangardy do postmodernizmu, Warszawa 1996.
3. Dziamski G., Sztuka po końcu sztuki, Poznań 2012.
4. Co robi zdjęcie?, red. B. Flak, M. Nowicka, A. Olszewska, Kraków 2025.
5. Hicks A., The Global Art Compass. New Direction in 21st Century, London 2014.
6. Kluszczyński R.W., Sztuka interaktywna. Od dzieła-instrumentu do interaktywnego spektaklu, Warszawa 2010.
7. Kluszczyński R.W., Sztuka nowych mediów i jej konteksty kulturowe, Poznań 2008.
8. Lachowski M., Awangarda wobec instytucji, Lublin 2007.
9. Nader L., Konceptualizm w PRL, Warszawa 2009.
10. Piotrowski P., Globalne ujęcie sztuki Europy Wschodniej, Poznań 2018.
11. Piotrowski P., Agorafilia. Sztuka i demokracja w postkomunistycznej Europie, Poznań 2010.
12. Sikora P., Krytyka instytucjonalna w Polsce w latach 2000–2015, Wrocław 2015.
13. Szczerski A., Transformacja. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej po 1989 roku, Kraków 2018.
14. The Museum of Modern Art, https://www.youtube.com/@themuseumofmodernart

Dodatkowe informacje lack of data
Sposoby oceniania osiągniętych efektów uczenia się
Sposób oceniania (składowe)Składowe oceny końcowej w % (łącznie 100%)
Aktywność na zajęciach (możliwe 2 nieprzygotowania w semestrze) 20%
Obecność na zajęciach (możliwe 2 nieobecności w semestrze) 20%
Prezentacja wybranego zagadnienia związanego z zajęciami 60%
Kryteria i skala ocen

Na ocenę 3.0 wymagana: obecność na zajęciach oraz przygotowanie zadania zaliczeniowego.
Na ocenę 4.0 wymagana: obecność na zajęciach, przygotowanie zadań (możliwe 1 nieprzygotowanie), przygotowanie zadania zaliczeniowego
Na ocenę 5.00 wymagana obecność na zajęciach, przygotowanie wszystkich zadań, przygotowanie zadania zaliczeniowego

Data sporządzenia karty

12.10.2026



Studies List

studies status time[h] ECTS form pass
Intermedia s.3 r 32 2 L 16h
Pc 16h
L Pc [Cwg]


Semester 2026/27-WS (WS-winter semester,SS-summer semester)
Course code: #50.34915