wolnego wyboru

stacjonarnie

Zapoznanie studentów z zaawansowanymi zagadnieniami decydującymi o specyfice konserwacji dzieł sztuki współczesnej w sferze materialnej i ideowej oraz przygotowanie ich do pracy zawodowej ze współczesnym dziełem sztuki pod względem teorii i praktyki konserwatorskiej oraz współpracy z innymi specjalistami zajmującymi się zawodowo sztuką, w tym kuratorami i art-handlerami. Celem przedmiotu jest pogłębienie tematów przedmiotu „Wstęp do konserwacji sztuki współczesnej” oraz rozszerzenie ich o zagadnienia i działania praktyczne.

Zapoznanie studenta w ujęciu praktycznym z rozszerzonymi zagadnieniami dotyczącymi:
− teorii i praktyki konserwacji sztuki współczesnej;
− nowych form artystycznych, takich jak instalacja, sztuka konceptualna, sztuka efemeryczna, sztuka procesualna, sztuka site-specific, performance czy time-based media art, w kontekście teorii i praktyki konserwacji dzieł sztuki;
− funkcji i znaczenia materiału w dziele sztuki w kontekście teorii i praktyki konserwacji dzieł sztuki;
− autentyzmu dzieła w sferze materialnej i ideowej, wraz z ochroną wartości materialnych i niematerialnych;
− narzędzi badawczych pozwalających na świadomą identyfikację przedmiotu konserwacji: określenie cech charakterystycznych i wartości dzieła, koncepcji artystycznej oraz analizę jego historii i kontekstu, a także prawidłową ocenę stanu zachowania;
− metod konserwacji sztuki współczesnej, tzw. „re-praktyk”, w tym repliki, kopii ekspozycyjnej, rekonstrukcji, reinstalacji, emulacji, migracji, reenactmentu oraz ich kontekstów etycznych i historycznych, planowania, realizacji i ewaluacji projektów konserwatorskich, w tym projektów zespołowych i interdyscyplinarnych;
− konserwacji prewencyjnej, zabezpieczania współczesnych dzieł sztuki na czas przechowywania, ekspozycji i transportu oraz wymogami ruchu obiektów;
− dokumentacji współczesnych dzieł sztuki, wraz z podstawowymi formami dokumentacji artystycznych intencji oraz dokumentacji konserwacji sztuki współczesnej, w tym raportu stanu zachowania, raportu kolekcyjnego i podróżnego, instrukcji instalacji, montażu i ekspozycji, dokumentacji sposobu pakowania, dokumentacji time-based media, kwestionariusza konserwatorskiego, wywiadu konserwatorskiego, artist’s box
− konserwatorskiej obsługi wystaw, akwizycji i opieki nad kolekcją sztuki współczesnej;
− etyki konserwatorskiej w kontekście konserwacji sztuki współczesnej;
− prawa autorskiego, związanymi z artystą, jego udziałem w procesie konserwacji oraz możliwością jego wpływu na dzieło sztuki w przyszłości;
− roli konserwatora w kontekście instytucjonalnym, wystawienniczym i kolekcyjnym, w szczególności współpracy z kuratorem, inwentaryzatorem oraz ekipą realizacyjną/techniczną.
− źródłami informacji dotyczącymi zagadnień sztuki współczesnej i konserwacji sztuki współczesnej, internetowymi konserwatorskimi repozytoriami naukowymi, bazami bibliograficznymi oraz materiałowymi

− wykład informacyjny
− wykład konwersatoryjny i dyskusja
− wykład problemowy, case-study
− ćwiczenia praktyczne i projektowe
− praca seminaryjna – esej naukowy
− wizyta studyjna (w instytucjach i miejscach związanych z sztuką współczesną i jej konserwacją, np. muzeum, galeria sztuki, pracownia artystyczna)
− spotkanie z specjalistą z grupy najczęściej współpracujących z konserwatorem sztuki współczesnej

Literatura obowiązkowa

1. Jadzińska M., Tworzywa sztuczne w sztukach wizualnych, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie: Warszawa 2019, (zwłaszcza rozdziały: 1. Tworzywa sztuczne – charakterystyka, 2. Wykorzystanie tworzyw sztucznych w dziełach sztuki, obiektach wzornictwa przemysłowego i życiu codziennym, 3. Starzenie tworzyw sztucznych, 4. Opieka nad dziełami sztuki i obiektami wykonanymi w całości lub z elementami z tworzyw sztucznych – konserwacja prewencyjna, 5. identyfikacja) s. 12-239.
2. Laurenson P., The Management of Display Equipment in Time-based Media Installations, w: “Tate Papers” No 3 2005, online: http://www.tate.org.uk/research/publications/tate-papers/03/the-management-of-display-equipment-in-time-based-media-installations.
3. Laurenson P., Authenticity, Change and Loss in the Conservation of Time-Based Media Installations, “Tate Papers” Autumn 2006, “Tate Online Research Journal”, https://www.tate.org.uk/research/tate-papers/06/authenticity-change-and-loss-conservation-of-time-based-media-installations.
4. Jarczyk A., Dzieła sztuki na kasetach wideo – użytkowanie, archiwizacja i dokumentacja, w: Bogdańska-Krzyżanek M., Egit-Pużyńska J. (red.), O opiece nad kolekcją, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki: Warszawa 2008, s. 119-130.
5. Stupruniuk M., Czy sztuka może podlegać tym samym prawom rynku co smartfon? Kontekstualizm w konserwacji i restauracji nowych mediów, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 61-69, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_supruniuk.pdf.
6. Szmelter I., O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony, Warszawa 2020.
7. Wysocka, E., Sztuka ruchomego obrazu: ochrona, konserwacja i rekonstrukcja w dobie mediów cyfrowych, „Ochrona Zabytków”, Tom 3, Numer 3 (2007) s. 17-34, https://ochronazabytkow.nid.pl/wp-content/uploads/2019/09/OZ_3-2007_08_Wysocka.pdf.
8. Wysocka E., Reenactment, czyli niekonserwatywna konserwacja sztuki performance, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 3 2010, s. 17-24; http://www.doc.art.pl/pdf_archive/sid_vol_03_wysocka.pdf.
9. Zając I., Współczesna czy dawna, fałszerstwo, reprint czy vintage print? Zagadnienia związane Z identyfikacją fotografii, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 125- 35, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_zajac.pdf.
10. The Decision-Making Model for Contemporary Art Conservation and Presentation, Version: 1.1, Cologne Institute of Conservation Sciences / TH Köln 2020, https://www.th-koeln.de/mam/downloads/deutsch/hochschule/fakultaeten/kulturwissenschaften/f02_cics_gsm_fp__dmmcacp_190613-1.pdf.
11. Tate Papers no. 8 2007, papers produced for the Inherent Vice: The Replica and its Implications in Modern Sculpture Workshop, held at Tate Modern on 18–19 October 2007 and supported by The Andrew W. Mellon Foundation, https://www.tate.org.uk/research/tate-papers/08.

Literatura uzupełniająca

Publikacje ogólne, zagadnienia metodologiczne

1. Chiantore O., Rava A., Conserving Contemporary Art: Issues, Methods, Materials, and Research, Getty Conservation Institute: Los Angeles 2013.
2. Depocas A., Ippolito J., Jones C. (red.), Permanence Through Change: The Variable media Approach, New York: Guggenheim Museum 2003, https://www.variablemedia.net/e/preserving/html/var_pub_index.html.
Nowe materiały, tworzywa sztuczne
1. Bruzda J., Dziedzic K., Tworzywa sztuczne w plastyce, Arkady: Warszawa 1973.
2. Delidow M., Griffith R., Gerson S., Matthew Barney’s Stadium: a treatment of replacement, w: Plastics: Looking at the Future and Learning from the Past, red. Keneghan B., Egan L., Archetype Publications: London 2008, s. 59-63.
3. de Jonge P., Piero Giraldi Still Life of Watermelons - The unexpected life of a total loss, w: Modern Art – Who Cares?, red. Hummelen I., Sillé D., Archetype Publications: London 2005, s. 137-141.
4. Krueger J. W., Learner T. J. S., Schilling M. R., Smithen P. (eds.), Modern paints uncovered, Proceedings from the Modern Paints Uncovered symposium organized by the Getty Conservation Institute, Tate, and the National Gallery of Art: Tate Modern, London, May 16-19, 2006, Getty Conservation Institute: Los Angeles 2007; https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/modern_paints_uncovered_vl_hrcorrected.pdf,
5. Lavédrine B., Fournier A., Martin G., Preservation of Plastic Atrefacts in Museum Collections, Comité des travaux historiques et scientifigques 2012.
6. Lorne A., Piero Giraldi Still Life of Watermelons - Experiments in the conservation of a foam object, w: Modern Art – Who Cares?, red. Hummelen I., Sillé D., Archetype Publications: London 2005, s. 143-148.
7. van Oosten, T., PUR Facts, Amsterdam 2011.
8. van Oosten T., Here today, gone tomorrow? Problems with plastics in contemporary art, w: Modern Art – Who Cares?, red. Hummelen I., Sillé D., Archetype Publications: London 2005, s. 158-163.
9. Price B. A., Malenka S., Sutherland K., Lins A. and Carlson J. H., Naum Gabo’s Construction in Space: Two Cones: history and materials, w: Plastics: Looking at the Future and Learning from the Past, red. Keneghan B., Egan L., Archetype Publications: London 2008, s. 81-88.
10. Rodrigo E. and Beerkens L., Henk Peteers 59-18 - For the benefit of science, w: Modern Art – Who Cares?, red. Hummelen I., Sillé D., Archetype Publications: London 2005, s. 43-50.
11. Standeven, Harriet, House Paints, 1900-1960: History and Use, Getty Publications 2011; Getty Publications
12. Shashoua Y., Conservation of plastics: is it possible today?, w: Plastics: Looking at the Future and Learning from the Past, red. Keneghan B., Egan L., Archetype Publications: London 2008, s. 12-19.
13. Shashoua Y., Conservation of Plastics. Materials science, degradation and preservation, Routledge: London 2020.
14. Learner, Thomas J. S., Analysis of Modern Paints, Getty Conservation Institute, 2005.
15. Smit I., The transitory nature of memory, w: Modern Art – Who Cares?, red. Hummelen I., Sillé D., Archetype Publications: London 2005, s. 93-98.

Performance, sztuka efemeryczna, procesualna, interaktywna

1. Bisschoff M., Woody van Amen De overwintering op Nova Zembla - Thaw on Nova Zemlya, w: Modern Art – Who Cares?, red. Hummelen I., Sillé D., Archetype Publications: London 2005, s. 107-111.
2. Gordon R., Authenticity and authorship in socially engaged art, Hermens E., Robertson F. (red.), Authenticity in Transition: Changing Practices in Contemporary Art Making and Conservation, Archetype Publications: London 2016, s. 107-116.
3. Kowalik A., Roślina jako medium. Problematyka ochrony sztuki współczesnej Z elementami roślinnymi, w: „Sztuka i Dokumentacja”, Nr 17 2017, s. 81-94, http://www.journal.doc.art.pl/pdf17/Art_and_Documentation_17_kowalik.pdf.
4. Lebensztejn A., Olesiejuk K., Rozpad i odbudowa. Procesualne dzieła sztuki współczesnej, w: Kaczmarek A., Nieszczerzewska M. (red.), Pejzaże destrukcji. Atrofia i rozkład w kulturze, Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2019, s. 111-128.
5. Schinzel H., “Info-virus” Art and Restoration: Some Reflections, w: Szmelter I. (red.), Innovative Approaches to the Complex Care of Contemporary Art, Academy of Fine Arts in Warsaw, Archetype Publications: Warsaw, London 2012, s. 100-118.
6. Van Saaze V., In the Absence of Documentation. Remembering Tino Sehgal’s Constructed Situations, w: Preforming Documentation in the Conservation of Contemporary Art, “Revista De História Da Arte” No 4 2015, Universida de Nova de Lisboa, s 55-63, http://revistaharte.fcsh.unl.pt/rhaw4/RHAw4.pdf
7. Nogueira A., Marçal H., The Challenges of Documenting Francisco Tropa’s Oeuvre Variability and Inter-Artworks Relationships, w: Preforming Documentation in the Conservation of Contemporary Art, “Revista De História Da Arte” No 4 2015, Universida de Nova de Lisboa, s. 65-76, http://revistaharte.fcsh.unl.pt/rhaw4/RHAw4.pdf

Konserwacja nowych mediów, time based media, digital art, net art

1. Dekker A., Exploring the conservation of net art: a call for authentic alliances, w: Hermens E., Robertson F. (red.), Authenticity in Transition: Changing Practices in Contemporary Art Making and Conservation, Archetype Publications: London 2016, s. 179-188.
2. Dekker A., The Challenge Of Open Source For Conservation, w: Preforming Documentation in the Conservation of Contemporary Art, “Revista De História Da Arte” No 4 2015, Universida de Nova de Lisboa, s. 124-132, http://revistaharte.fcsh.unl.pt/rhaw4/RHAw4.pdf
3. Dietz S., Collecting New Media Art: Just Like Anything Else, Only Different, w: Bruce Altshuler B. (ed.), Collecting the New: Museums and Contemporary Art, Princeton University Press: Princeton and Oxford, 2005, s. 85-101.
4. Grau O., Hoth J., Wandl-Vogt E. (red), Digital Art through the Looking Glass: New strategies for archiving, collecting and preserving in Digital Humanities, Krems a.d. Donau 2019; http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/artdok/6566/
5. Laurenson P., Developing Strategies for the Conservation of Installations Incorporating Time-based Media: Gary Hill’s Between Cinema and a Hard Place, w: “Tate Papers” No 1 2004, http://www.tate.org.uk/research/publications/tate-papers/01/developing-strategies-for-the-conservation-of-installations-incorporating-time-based-media-gary-hills-between-cinema-and-a-hard-place.
6. Noël de Tilly A., Moving images, editioned artworks and authenticity, w: Hermens E., Fiske T. (red.), Art Conservation and Authenticities: Material, Concept, Context, Archetype Publications: London 2009, s. 208-216.
7. Noordegraaf J., Saba C. G., Maître Le B., Hediger V. (red.), Preserving and Exhibiting Media Art. Challenges and Perspectives, Amsterdam University Press: Amsterdam 2013.
8. Noordegraaf J., Documenting The Analogue Past In Marijke Van Warmerdam’s Film Installations, w: Preforming Documentation in the Conservation of Contemporary Art, “Revista De História Da Arte” No 4 2015, Universida de Nova de Lisboa, s. 115-123, http://revistaharte.fcsh.unl.pt/rhaw4/RHAw4.pdf
9. Rinehart R., Ippolito J., Re-collection Art, New Media, and Social Memory, London: The MIT Press 2014.
10. Wysocka E., Video Collections: preservation, Management and Restoration – Cricoteka Case Study, w: Szmelter I. (red.), Innovative Approaches to the Complex Care of Contemporary Art, Academy of Fine Arts in Warsaw, Archetype Publications: Warsaw, London 2012, s. 150-159.
11. Wysocka, E., Wirtualne ciało sztuki. Ochrona i udostępnianie dzieł audiowizualnych, Narodowe Centrum Kultury: Warszawa 2013.

Wystawiennictwo, kolekcjonerstwo

1. Altshuler B. (ed.), Collecting the New: Museums and Contemporary Art, Princeton University Press: Princeton and Oxford 2005.
2. Buskirk M., The Contingent Object of Contemporary Art, Cambridge, Massachussets: MIT Press 2003.
3. Coles F., Challenge of materials? A new approach to collecting modern materials at the Science Museum, London, w: Plastics: Looking at the Future and Learning from the Past, red. Keneghan B., Egan L., Archetype Publications: London 2008, s. 125-131.
4. Coughlin M., Seeger A. M., You collected what?! The risks and rewards of acquiring cellulose nitrate, w: Plastics: Looking at the Future and Learning from the Past, red. Keneghan B., Egan L., Archetype Publications: London 2008, s. 119-124.
5. Folga-Januszewska D. (red.), Muzea, wystawy, wypożyczenia. Propozycje działań Unii Europejskiej na rzecz mobilności kolekcji w Europie 2005-2008, Universitas: Kraków 2012
6. Hanusek O., Świerad (Wołczyńska) K., The final step that could destroy an artwork. The challenge in displaying meaning and intent: preserving the legacy of the art of Jerzy Bereś and Maria Pinińska-Bereś., ICAR – International Journal of Young Conservators and Restorers of Works of Art, Numer 1, 2017, s. 131-146; https://drive.google.com/file/d/1eSzJ6v1f6E8oj0n_dC_xwn34n5BQcOpF/view
7. Kerneder Z., Wincenciak K., Nie taki konserwator konserwatywny - z Zofią Kerneder rozmawia Katarzyna Wincenciak, MOCAK Forum nr 2/2011, https://mocak.pl/nie-taki-konserwator-konserwatywny-z-zofia-kerneder-rozmawia-katarzyna-wincenciak.
8. Olesiejuk K., Konserwacja zapobiegliwa w kolekcji sztuki zdematerializowanej, w: Kopciewicz I., Woźniak M. F. (red.), Sztuka w muzeum, Materiały z III Konferencji naukowej z cyklu Sztuka w muzeum „Muzeum – formy i środki prezentacji”, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów: Bydgoszcz 2017, s. 76-88.
9. Sterret J., Contemporary Museums of Contemporary Art, w: Richmond A., Backer A. (red.), Conservation: Principles, Dilemmas and Uncomfortable Truths, Elsevier Butterworth-Heinemann: Oxford 2009, s. 223-228.
10. Warthon G., Reconfiguring contemporary art in the museum, w: Hermens E., Robertson F. (red.), Authenticity in Transition: Changing Practices in Contemporary Art Making and Conservation, Archetype Publications: London 2016, s. 27-36.

Prerekwizyty/korekwizyty: przedmiot „Wstęp do konserwacji sztuki współczesnej”

− na ocenę 3,0: wymagane minimum 80 % obecności, napisanie i zaprezentowanie pracy pisemnej, zaprezentowanie efektów ćwiczeń praktycznych i projektowych na przeglądzie i odpowiedź podczas egzaminu na poziomie dostatecznym
− na ocenę 4,0: wymagane minimum 80 % obecności, napisanie i zaprezentowanie pracy pisemnej, zaprezentowanie efektów ćwiczeń praktycznych i projektowych na przeglądzie i odpowiedź podczas egzaminu na poziomie dobrym
− na ocenę 5,0: wymagane minimum 80 % obecności, napisanie i zaprezentowanie pracy pisemnej, zaprezentowanie efektów ćwiczeń praktycznych i projektowych na przeglądzie i odpowiedź podczas egzaminu na poziomie bardzo dobrym, aktywny udział w zajęciach
− na ocenę 5,5: wymagane minimum 80 % obecności, napisanie i zaprezentowanie pracy pisemnej, zaprezentowanie efektów ćwiczeń praktycznych i projektowych na przeglądzie i odpowiedź podczas egzaminu na poziomie celującym, ponadprogramowe zaangażowanie i aktywność w zajęciach

25.09.2025