Podstawowe

Stacjonarnie

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z bogactwem współczesnych form komunikowania intensywnie przekształcanych za pośrednictwem stale wzrastających możliwości generowanych przez media cyfrowe. Przedmiotem analiz będą różnorodne sposoby budowania, dystrybucji i odbioru komunikatów. Analizy zostaną połączone z przedstawieniem kluczowych dla zrozumienia generowanych współcześnie przekazów teorii i metodologii badawczych poczynając od charakterystyki dwóch modelowych paradygmatów komunikacyjnych XX wieku (strukturalizm i poststrukturalizm), przez omówienie kluczowych dla XX wieku teorii komunikowania (Szkoła Frankfurcka, Brytyjskie Badania Kulturowe, Henry Jenkins i kultura prosumencka). Omawiane zjawiska zostaną zaprezentowane na szerszym tle współczesnej kultury, ze szczególnym zwróceniem uwagi na status komunikowania w epoce Web 2.0 oraz Web 3.0 i społeczeństwa konwergencji. Zajęcia pozwolą studentom na zapoznanie się z bogactwem metodologicznym i konceptualnym aktualnej teorii komunikacji będącej filarem współczesnej kultury medialnej, a także podstawą modeli narratywnych stosowanych w szeroko rozumianych tekstach kultury.

Poniższe punkty obejmują zagadnienia poruszane w ramach wykładów, nie odzwierciedlają jednak podziału godzinowego w ramach semestru.

A. Blok metodologiczny — Podstawowe koncepcje i pojęcia:

1. Podstawowe teorie komunikowania — wprowadzenie: strukturalizm i poststrukturalizm.

2. Teoria znaku (Ferdinand de Saussure, Charles Sanders Peirce, Roland Barthes, Claude Levi Strauss, Umberto Eco).

3. Paradygmaty analizy komunikowania (Max Horkheimer, Theodor W. Adorno, Jürgen Habermas / Stewart Hall, John Ellis, David Morley i ich kontynuator John Fiske).

4. Zimne i gorące media — teoria Marshalla McLuhana.

5. Kultura konwergencji i społeczeństwo Web 2.0: Henry Jenkins (przekształcenia kultury medialnej pod wpływem przełomu cyfrowego: konsument – prosument, nowe formuły produkcji, dystrybucji i odbioru komunikatów).

B. Blok aplikacyjny — Analiza różnych typów komunikatów od form tradycyjnych po narzędzia powiązane z kulturą Web 3.0:

1. Powracająca melodyjka – koncepcja mitu jako struktury narracyjnej w kulturze audiowizualnej. 

2. A teraz wreszcie my! – charakterystyka komunikacji wizualnej projektowanej przez społeczność sieci.

3. Bohater po liftingu — analiza przekształceń, jakim ulegają bohaterowie zbiorowej wyobraźni we współczesnej kulturze.

4. Zagraj to jeszcze raz Sam (tylko lepiej?) — remake cyfrowy, sequel i prequel serialowy na dużym ekranie.

5. Od "Cosmo" do "That", czyli jak kultura tresuje dziewczynki.

6. Kiedy kamp staje się swoim! — od kampu jako kultury odrębności do kampu i queer jako mainstreamu pop-kultury.

Podstawową formą nauczania jest wykład konwersatoryjny o charakterze problemowym ilustrowany prezentacją wizualną oraz – w uzasadnionych przypadkach – fragmentami filmowym. W trakcie wykładu znaczący nacisk położony jest na dyskusje ze studentami.

Literatura podstawowa:

1. Max Horkheimer, Theodor W. Adorno, Dialektyka Oświecenia. Fragmenty filozoficzne, Warszawa 2010.

2. John Fiske, Zrozumieć kulturę popularną, Kraków 2010.

3. John Fiske, Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, Warszawa 2008.

4. Juergen Habermas, Teoria działania komunikacyjnego. Racjonalność działania a racjonalność społeczna, Warszawa 1991.

5. Jean-Francois Lyotard, Kondycja ponowoczesna, Warszawa 1997.

6. Henry Jenkins, Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa 2006.

Ponadto wybrane artykuły będące podstawą do dyskusji prowadzonych podczas wykładów, których lista jest studentom przekazywana na bieżąco.

Podczas egzaminu (forma: Debata Oxfordzka dotycząca jednej z tez ujętych na liście przedstawionej osobom studiującym przez wykładowczynię podczas pierwszych zajęć. Wystąpienie i linia obrony musi zostać zilustrowana wizualną prezentacją.) oceniane są nastepujące elementy:

1. Rzetelność przygotowanych argumentów.

2. Zakres wiedzy dotyczącej przedmiotu sporu.

3. Umiejętność dokonania samodzielnej analizy prezentowanego zagadnienia (m.in. na podstawie ilustrujących je przykładów).

4. Umiejętność przekazywania treści w sposób przystępny, a jednocześnie spełniający kryteria wypowiedzi akademickiej (zastosowanie odpowiedniej terminologii itp.).

Warunkiem wstępnym dopuszczenia do przedstawienia prezentacji jako formy egzaminu kończącego przedmiot jest wykazanie 50% + 1 obecności na zajęciach kontaktowych. 

Ocena 2.0: nieobecność lub znikoma obecność na zajęciach (obowiązuje lista obecności), niewykonanie zadania zaliczeniowego.

Ocena 3.0: znikoma obecność na zajęciach (niewiele ponad 50% – obowiązuje lista obecności), niechlujne opracowanie prezentacji, niski poziom kompetencji językowych podczas prezentacji; posługiwanie się kalkami i stereotypowymi ujęciami tematu.

Ocena 4.0: max. dwie nieusprawiedliwione nieobecności podczas zajęć (obowiązuje lista obecności), solidnie przygotowana prezentacja, właściwie dobrany materiał ikonograficzny, właściwie dobrane słownictwo, umiarkowana oryginalność w sposobie przedstawiania tematu.

Ocena 5.0: pełna frekwencja na zajęciach, z wyłączeniem nieobecności, które mogą zostać usprawiedliwione przez podmioty zewnętrzne (tj. L4 lub zaangażowanie się osoby studiującej w ważne projekty artystyczne; obowiązuje lista obecności), interesująca prezentacja wizualna, zawierająca mniej oczywiste przykłady, właściwie dobrany materiał ikonograficzny, właściwie dobrane słownictwo bazujące na specjalistycznej terminologii, zauważalna znajomość lektur, przedmiotowych, oryginalność w sposobie przedstawiania tematu.

Ocena 5.5: pełna frekwencja na zajęciach, które mogą zostać usprawiedliwione przez podmioty zewnętrzne (tj. L4 lub zaangażowanie się osoby studiującej w ważne projekty artystyczne; obowiązuje lista obecności), interesująca prezentacja wizualna, zawierająca nieoczywiste przykłady świadczące o zapoznaniu się zarówno z lekturami obowiązkowymi, jak i dodatkowymi polecanymi podczas zajęć, znakomicie dobrany materiał ikonograficzny, właściwie dobrane słownictwo bazujące na specjalistycznej terminologii, wysoka oryginalność w sposobie przedstawiania tematu.

28.09.2026