Przedmioty kierunkowe ogólne – teoretyczne / humanistyczne

hybrydowo/zdalnie

Celem kursu jest zaprezentowanie podstawowych zagadnień estetyki z uwzględnieniem znaczenia jej związków ze sztuką. Prezentowane teorie estetyczne powiązane są z wartościowaniem sztuki i krytyką artystyczną. Stosowana terminologia wynika z analizy teorio systemowej, fenomenologii oraz z metodologii sytuacji estetycznej, także z analizy świata sztuki i instytucjonalizmu, estetyki relacyjnej, panestetyzmu, przy uwzględnieniu wartości estetycznych: tradycyjnych i konceptualnych. Omawia się treści metodologiczne, w tym stosowanej terminologii z zakresu estetyki (subiektywizm, obiektywizm, konceptualizm, nowość, oryginalność, interaktywność, krytycyzm, interwencja, akcjonizm). Wprowadzone zostają elementy historycznej analizy fenomenów estetyki, w tym omawia się takie pojęcia, jak np. sztuka, piękno, materia, forma, procesy: twórczy i odbioru, w powiązaniu z aesthesis. Podczas wykładu prezentowane i analizowane są przykłady prac artystycznych, z uwzględnieniem kształtowania się sztuki na tle kolejnych historycznych nurtów, głównie awangardowych i neoawangardowych, takich jak: futuryzm, dadaizm, abstrakcjonizm, surrealizm, pop-art, konceptualizm, performance art, body art, industrializm, sztuka krytyczna, jak również wpływu na sztukę zjawisk pozaartystycznych, np. techniki, kultury masowej lub mediów.

Estetyka, jako dyscyplina akademicka.

Sytuacja estetyczna wg. Marii Gołaszewskiej.

Aspekty estetyki: dzieło sztuki, twórczość, doświadczenie estetyczne.

Teoria wartości estetycznych (elementy ogólnej teorii wartości), subiektywizm i obiektywizm, klasyfikacje wartości.

Wybrane teorie sztuki - Arnold Berleant, Wolfgang Welsch, Artur Dant, Nicolas Bourriaud, Domenico Quaranta.

Historyczne i współczesne nurty w sztuce.

Tradycyjne i awangardowe kryteria analizy i wartościowania sztuki.

Przestrzenie w sztuce awangardowej – sztuka bez granic.

Konceptualny wymiar sztuki – od piękna do znaczenia.  

Wykład konwersatoryjny, prezentacja multimedialna, dyskusja, wykorzystanie materiałów z sieci, analiza tekstów, analiza przypadków, burza mózgów, metody elearningowe

1. Benjamin W., Dzieło sztuki w epoce możliwości jego technicznej reprodukcji, (przeł. K. Krzemień), w pod red. A. Hellman, „Estetyka i film”, WAF, Warszawa 1972.
2. Bourriaud N., Estetyka relacyjna, (przekł. Ł. Białkowski), Universitas 2012.
3. Burger P., Teoria awangardy, (przeł. J. Kita-Huber), Univeristas 2006.
4. Dziemidok B., Główne kontrowersje estetyki współczesnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.
5. Foster H. (et al.), Sztuka po 1900 roku. Modernizm. Antymodernizm. Postmodernizm, (M. Szubert, D. Skalska-Stefańska, A.) Arkady 2023.
6. Gołaszewska M., Zarys estetyki, Wydawnictwo Literackie 1986.
7. Kosuth J., Sztuka po filozofii, (przeł. U. Niklas), w pod red. S. Morawski, „Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?”, Czytelnik, Warszawa 1987.
8. Kowalska I., Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna lat 90, Sic!, Warszawa 2002.
9. Myoo S., Genetic Criterion for Art, w „Art Inquiry – Recherches sur les arts” (How do artists think?), Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Volume 25, Łódź 2023, s. 61-72.
10. Danto A., Świat sztuki. Pisma z filozofii sztuki, (red. L. Sosnowski), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2006.

od 2,0 do 5,5

19.09.2026