do wyboru;

stacjonarnie;

Celem zajęć, prowadzonych częściowo w obiektach zabytkowych, jest ugruntowanie, uzupełnienie i poszerzenie umiejętności studenta zdobytych w procesie edukacji w zakresie konserwacji i restauracji malowideł ściennych na wcześniejszych latach.

Przedmiot skupia się na praktycznych aspektach badań malowideł ściennych, rozpoznaniu ich budowy technologicznej, stanu zachowania i przyczyn zniszczeń, co stanowi podstawę do postawienia diagnozy konserwatorskiej, opracowania interdyscyplinarnego projektu konserwatorskiego, wraz z programem prac konserwatorskich i restauratorskich oraz planem badań.

Celem zajęć jest również przekazanie wiedzy i umiejętności związanych z podejmowaniem decyzji konserwatorskich, współpracą w interdyscyplinarnym zespole, oraz organizacją prac konserwatorskich w terenie i kierowaniem zespołem.

• Prowadzenie badań i prac konserwatorskich i restauratorskich przy malowidłach ściennych, z zastosowaniem współczesnych metod badawczych i środków konserwatorskich, mających wdrożyć studenta do samodzielnego, praktycznego prowadzenia i wykonywania prac.

• Realizacja przez studentów pełnego zakresu prac badawczych, prewencyjnych, konserwatorskich, restauratorskich i dokumentacyjnych, przy malowidłach ściennych, w obiekcie w terenie.

• Przygotowanie studentów do współpracy zespołowej, w tym do prowadzenia zespołu konserwatorskiego.

• Współpraca z przedstawicielami innych dyscyplin nauki w kwestiach badawczych i konserwatorskich, oraz z właścicielem obiektu i przedstawicielami urzędu konserwatorskiego.

• Wykład ilustrowany.
• Ćwiczenia w obiekcie zabytkowym w terenie (w zależności od obiektu i ćwiczenia, wraz z opracowaniem dokumentacji z przeprowadzonych badań i prac).

Konsultacje, korekty i dyskusja dotyczące realizowanych ćwiczeń.

• Arnold A., Zehnder K., Monitoring wall paintings affected by soluble salts [w:] Conservation of wall paintings; Getty Institute, 1987.

• Białek-Kostecka D., Spoiwa stosowane w wybranych zabiegach konserwacji malowideł ściennych w Polsce w latach 1945-2018, Kraków 2024.

• Eckert W., Filipowicz P., Młynarczyk G., Pedrycz W., Rouba B., pod red. Rouba B., Optymalizacja metod konserwacji. Zagadnienie nierównowagi wilgotnościowej w obiektach zabytkowych, Warszawa 2022.

• Rouba B., Badania kilimatyczne a problematyka konserwatorska, [w:] Od badań do konserwacji, Materiały z konferencji 23-24 października 1998, Toruń 2002 r., s. 193 – 198;

• Rouba B, Analiza klimatu w obiektach zabytkowych – kryteria oceny. Na przykładzie kościoła w Skępem [w:] Ochrona Zabytków, 2023, nr 1, 193–228;

Uzupełniająca:

• Adamowski J., Matkowski Z., Ocena skuteczności metod osuszania budynków, „Materiały Budowlane”, 2015, nr 3, s. 28-31.

• Ciabach J., Stan zachowania żywic użytych do utrwalania malowideł ściennych, w: Gotyckie malowidła ścienne w kościele św. Jakuba w Toruniu, Praca zbiorowa, redakcja Michał Woźniak, ZPAP, Toruń, 2001.

• Chelazzi D., Poggi G., Jaidar Y., Toccafondi N., Giorgi R., Baglioni P., Hydroxide nanoparticles for cultural heritage: Consolidation and protection of wall paintings and carbonate materials, (w) Journal of Colloid and Interface Science, 392 (2013) 42–49.

• Jasieńko J., Matczak Z., Zasolenie i zawilgocenie murów ceglanych w obiektach zabytkowych – diagnostyka, metodyka badań, techniki rehabilitacji, „Wiadomości Konserwatorskie”, 14/2003, s. 43-48.

• Lodovico-Marques M., Chastre C., Effect of salt crystallization agening on the comepressive behawior of sandstone blocks in historical buildings, Engineering Failure Analysis 26 (2012), s. 247-257.

• Merello P., Garcia-Diego F-J, Zarzo M., Microclimate monitoring of Ariadne’s house (Pompeii, Italy) for preventive conservation of fresco paintings, Chemistry Central Journal, 2012.
• Rouba J.B., Badania klimatyczne, [w:] Gotyckie malowidła ścienne w kościele św. Jakuba w Toruniu, Toruń 2001, s. 131 – 150.

• Rouba B.J., Pielęgnacja świątyni i innych zabytków, Toruń 2014

• Święcka E., Czy zostaną tylko dokumentacje…?, [w:] System ochrony zabytków w Polsce – analiza, diagnoza, propozycje, pod red. B. Szmygina, Lublin-Warszawa 2011, s. 105-109.
• Baglioni, P., Chelazzi D., Giorgi R., Nanotechnologies in the Conservation of Cultural Heritage. A compendium of materials and techniques, Florence , Springer 2015.

• Baglioni P., Chelazzi D., Nanoscience for the Conservation of Works of Art, Florence, RSC Publishing 2013.

• Heritage A., Heritage A., Zezza F., ed., Desalination of Historic Buildings, Stone and Wall Paintings, London 2013.

Przed rozpoczęciem zajęć z przedmiotu Konserwacja i Restauracja Malowideł Ściennych, s. 9, konieczne jest ukończenie kursu podstawowego w zakresie konserwacji malowideł ściennych.

Aby uzyskać zaliczenie przedmiotu dopuszcza się max. 2 nieobecności nieusprawiedliwione na zajęciach.
Ocena końcowa jest wypadkową ocen z poszczególnych elementów składowych:
jej 70% stanowi ocena z egzaminu, 30% to aktywność na zajęciach, w tym udział w ćwiczeniach.

6.10.2025 r.